Asbest İlişkili Plevral ve Pulmoner Hastalık

Asbest maruziyetine bağlı benign plevral efüzyon, plevral plak, diffüz plevral kalınlaşma, yuvarlak atelektazi, asbestozis ve mezotelyom bulgularına odaklanan pratik bir toraks radyolojisi özeti.

Benign Plevral Efüzyon

• Genellikle hemorajik eksüda biçimindedir.
• Maruziyetten sonraki ilk on yıl içinde veya çok daha geç dönemde gelişebilir.
• Plevral sıvıda asbest cisimcikleri beklenmez.
• Çoğu efüzyon geriler; ilerleyen dönemde diffüz plevral kalınlaşma gelişebilir.
• Tanı, diğer eksüdatif efüzyon nedenlerinin dışlanmasına dayanır.

Plevral Plaklar

Asbest maruziyetinin en sık görüntüleme bulgusudur ve tipik olarak 20–30 yıllık latent dönem sonrasında ortaya çıkar.

Klasik Dağılım

• Posterolateral göğüs duvarında 7–10. kostalar düzeyi
• Lateral göğüs duvarında 6–9. kostalar düzeyi
• Diyafram kubbesi: asbest maruziyeti için çok güçlü bir ipucu
• Mediastinal plevra
• Akciğer apeksleri ve kostofrenik sinüsler genellikle korunur.
• Yaklaşık %10–15’i kalsifiye olabilir.
• BT, grafide gözden kaçabilen anterior ve paravertebral plakları gösterir.
• Histolojik olarak sepet örgüsü biçimli kollajen içerir; plaklarda asbest cisimcikleri bulunmaz.

Diffüz Plevral Kalınlaşma

• Plevral plakların aksine visseral plevrayı etkiler ve visseral-pariyetal plevra füzyonuna yol açabilir.
• Öncesinde benign plevral efüzyon öyküsü önemli bir ipucudur.
• Kesintisiz tabaka şeklindedir; kostofrenik sinüsleri ve apeksleri tutabilir.
• Nadiren kalsifiye olur.
• Fissürleri tutar; plevral plaklar fissürleri tutmaz.
• Restriktif solunum bozukluğuna yol açabilir; plaklar çoğunlukla asemptomatiktir.
• Ölçüm ve yaygınlık kriterleri kullanılan kılavuza göre raporlanmalıdır.

Yuvarlak Atelektazi: Blesovsky Sendromu

Plevral fibrozis akciğerin içe doğru katlanmasına ve “katlanmış akciğer” görünümüne yol açar.

Klasik Üçlü

• Plevraya komşu periferik kitle
• Lezyona doğru kıvrılan damar ve bronşların oluşturduğu kuyruklu yıldız bulgusu
• Komşu plevral kalınlaşma

Zaman içinde stabil kalması benigniteyi destekler. Kontrastlanabilir; kontrastlanmanın varlığı tek başına maligniteyi dışlamaz veya doğrulamaz.

Asbestozis

• Pulmoner fibrozis tablosudur ve genellikle 20–40 yıldan uzun latent dönem sonrasında gelişir.
• Asbest cisimcikleri asbestoziste bulunabilir; plevral sıvı veya plaklarda beklenmez.
• Alt lob ve subplevral alanlarda baskındır.

Akciğer Grafisi Bulguları

• Buzlu cam opasiteleri
• Küçük nodüller
• Kalp kenarlarında düzensizleşme
• Diyafram konturlarında silinme

YRBT’de Erken Bulgular

• Subplevral kıvrımlı çizgiler
• Parankimal bantlar
• İnterlobüler septal kalınlaşma
• Subplevral noktacıklar
• Geç dönemde bal peteği görünümü
• Olguların büyük bölümünde plevral hastalık eşlik eder.
• Başlıca ayırıcı tanı usual interstisyel pnömoni ve idiyopatik pulmoner fibrozistir.

Malign Plevral Mezotelyom

• Amfibol lifleriyle, özellikle krokidolit ve amozitle ilişki daha güçlüdür.
• Latent dönem çoğunlukla 35–40 yıldır.
• Prognozu genellikle kötüdür.

Görüntüleme Özellikleri

• Lobüle plevral kalınlaşma
• Akciğeri kabuk gibi saran plevral tümör
• Fissüral kalınlaşma
• Göğüs duvarı invazyonu
• Hemitoraks hacminde azalma
• BT ilk evrelemede temel yöntemdir.
• MRG diyafram ve göğüs duvarı invazyonunu daha iyi gösterebilir.
• FDG-PET, benign ve malign plevral süreçlerin ayrımına ve evrelemeye katkı sağlayabilir.
• Mezotelyomun plevral plaklardan geliştiği kabul edilmez.
• Biyopsi traktı boyunca tümör ekimi görülebilir.

Asbest İlişkili Bronkojenik Karsinom

• Sigara ile birlikte risk, tek tek risklerin toplamından daha fazla artar.
• Latent dönem yaklaşık 10–50 yıl olabilir.
• Akciğerin herhangi bir bölgesinde gelişebilir.
• Amfibol liflerinin karsinojenik etkisi krizotilden daha yüksektir.
• Asbest maruziyetine özgü tek bir histolojik akciğer kanseri tipi yoktur.

Yüksek Getirili İpuçları

• Plevral plaklar apeksleri ve kostofrenik sinüsleri genellikle korur.
• Diyafragmatik plaklar asbest maruziyeti için çok güçlü bir bulgudur.
• Mezotelyom plevral plaktan köken almaz.
• Asbest cisimcikleri asbestoziste bulunur; benign efüzyon ve plaklarda beklenmez.
• Kuyruklu yıldız bulgusu yuvarlak atelektaziyi destekler.
• Asbestozisin erken YRBT bulgularından biri subplevral kıvrımlı çizgidir.
• Diffüz plevral kalınlaşma fissürleri tutar; plaklar tutmaz.
• Krokidolit mezotelyomla en güçlü ilişki gösteren liflerden biridir.