Distal radioulnar eklemin anatomisi, triangular fibrokartilaj kompleksinin stabilizatör rolü, instabilite paternleri ve MRG değerlendirmesine odaklanan pratik bir kas-iskelet radyolojisi özeti.
Anatomi ve Biyomekanik
- Distal radioulnar eklem, önkol pronasyon ve supinasyonuna izin veren pivot tipte bir eklemdir.
- Kemik yüzeylerin geometrisi tek başına yeterli stabilite sağlamaz; eklem büyük ölçüde yumuşak doku stabilizatörlerine bağımlıdır.
- Başlıca eklem yüzleri radiusun sigmoid çentiği ve ulna başıdır.
- Ulnar fovea, derin radioulnar bağ liflerinin temel tutunma alanıdır.
- Sigmoid çentiğin ulna başından daha geniş olması fizyolojik translasyona izin verir; bu özellik instabilite değerlendirmesinde pozisyonun önemini artırır.
Stabilizatörler
Primer Stabilizatörler
- Triangular fibrokartilaj kompleksi (TFCC)
- Dorsal ve volar radioulnar bağlar
- Ulnokarpal bağlar
- Ekstansör karpi ulnaris (ECU) tendon kılıfı
- Ulnomeniskal homolog
TFCC’nin santral diski yük dağılımında önemlidir; ancak gerçek stabilite açısından özellikle foveal tutunumu bulunan derin radioulnar bağ lifleri daha kritik kabul edilir.
Sekonder Stabilizatörler
- Pronator quadratus kası
- İnterosseöz membran
- Distal oblik bant
Bu yapılar özellikle primer stabilizatörler yaralandığında eklem kontrolüne katkı sağlar.
Görüntüleme Yaklaşımı
Direkt Grafi
- Dizilim, ulnar varyans ve eşlik eden kırıklar değerlendirilir.
- Uygun pozisyonlama zorunludur; rotasyon yalancı subluksasyon görünümü oluşturabilir.
- Belirgin artmış radioulnar mesafe instabilite lehine olabilir.
Bilgisayarlı Tomografi
- Kemik anatomisini ve eklem kongruitesini en iyi gösteren yöntemdir.
- Pronasyon, nötral ve supinasyon pozisyonlarında dinamik BT yapılabilir.
- Şüpheli instabilitede iki el bileğinin karşılaştırılması yararlıdır.
Ultrasonografi
- ECU tendonu, tendon kılıfı ve dinamik subluksasyon değerlendirilebilir.
- Sinovit ve tenosinovit gösterilebilir.
- TFCC’nin derin bileşenlerinin değerlendirilmesi sınırlıdır.
MRG ve Artrografi
- TFCC ve diğer yumuşak doku stabilizatörleri için temel kesitsel yöntemdir.
- Yüksek uzaysal çözünürlük ve ince kesitler önemlidir.
- MR artrografi veya BT artrografi özellikle küçük TFCC perforasyonlarında duyarlılığı artırabilir.
- Artroskopi, cerrahi değerlendirmede referans yöntemdir; görüntüleme tedavi planlamasına rehberlik eder.
TFCC Yırtıkları
Palmer Tip 1: Travmatik Lezyonlar
- 1A: Santral perforasyon; santral disk avasküler olduğu için onarım potansiyeli düşüktür.
- 1B: Ulnar tarafta avülsiyon; foveal lifler etkilenirse instabilite gelişebilir.
- 1C: Ulnokarpal bağ avülsiyonu
- 1D: Radial avülsiyon
Palmer Tip 2: Dejeneratif Lezyonlar
- 2A: TFCC incelmesi
- İleri evrelerde kondral hasar, perforasyon, lunotriquetral bağ lezyonu ve artroz gelişebilir.
Buzdağı Kavramı
Artroskopide TFCC’nin distal yüzü daha kolay görülür. Oysa proksimal ve foveal lifler eklem stabilitesi için temel öneme sahiptir. Bu nedenle yüzeysel görünümü normal olan bir TFCC’de derin foveal yaralanma bulunabilir.
Distal Radioulnar Eklem İnstabilitesi
- Ulna başının radiusa göre anormal dorsal veya volar yer değiştirmesiyle değerlendirilir.
- Dorsal instabilite daha sık görülür.
- Hafif instabilite statik görüntülerde gözden kaçabilir.
- El bileği pozisyonu görüntüleme bulgularını belirgin etkiler.
- Dinamik ve karşılaştırmalı BT, klinik şüphe ile MRG bulgularının uyumsuz olduğu olgularda değerlidir.
Kırıklarla İlişkili Yaralanmalar
- Distal radius kırıklarıyla TFCC lezyonları sık birliktelik gösterir.
- Ulnar stiloid taban kırığı, foveal tutunumu etkileyerek instabiliteye yol açabilir.
- Galeazzi yaralanması distal radius kırığı ile distal radioulnar eklem yaralanmasının birlikteliğidir.
- Essex-Lopresti yaralanmasında radial baş kırığı, interosseöz membran hasarı ve distal radioulnar eklem bozukluğu birlikte bulunur.
ECU Tendon Patolojisi
- Tenosinovit
- Tendinozis
- Parsiyel veya split yırtık
- Subsheat yaralanmasına bağlı subluksasyon ya da dislokasyon
- Tendon içi normal sinyal artışı, yalancı lezyon olarak yorumlanmamalıdır.
Dejeneratif ve İnflamatuvar Durumlar
Ulnar Varyans
- Pozitif ulnar varyans, ulnokarpal impaksiyon riskini artırır.
- Negatif ulnar varyans farklı yüklenme paternleriyle ilişkili olabilir.
Ulnokarpal İmpaksiyon
- TFCC, lunatum ve triquetrumda kronik yüklenme bulguları görülebilir.
- Kondral hasar, kemik iliği ödemi ve subkondral değişiklikler eşlik edebilir.
Romatoid Artrit
- Distal radioulnar eklem erken etkilenebilir.
- ECU tenosinoviti erken bulgulardan biridir.
- Sigmoid çentikte erozyon ve eklem yüzünde düzensizlik gelişebilir.
Kristal Depo Hastalıkları
- TFCC kondrokalsinozu kalsiyum pirofosfat depo hastalığında görülebilir.
- Gut, erozyon ve sinovyal proliferasyonla seyredebilir.
Gelişimsel Durumlar
Madelung deformitesinde distal radius büyüme bozukluğu, Vickers bağı, karpal üçgenleşme ve dorsal yerleşimli ulna birlikte değerlendirilebilir.
Raporlama Kontrol Listesi
- Distal radioulnar eklem dizilimi ve kongruitesi
- Ulnar varyans
- TFCC’nin santral diski ve foveal tutunumu
- Dorsal ve volar radioulnar bağlar
- ECU tendonu ve tendon kılıfı
- İnterosseöz membranla ilişkili yaralanma bulguları
- Eşlik eden distal radius, ulna stiloid veya radial baş kırığı
- Kıkırdak kaybı, kemik iliği ödemi, erozyon ve artroz
Son İpuçları
- Distal radioulnar eklem stabilitesi büyük ölçüde yumuşak dokulara bağlıdır.
- Foveal radioulnar bağ lifleri, santral diskten daha önemli stabilizatörlerdir.
- MRG ve artrografi TFCC değerlendirmesinde; BT ise kemik dizilimi ve dinamik instabilitede öne çıkar.
- TFCC, ulnar varyans, ECU tendonu ve eşlik eden kırıkları birlikte değerlendirin.
