Neonatal Bağırsak Obstrüksiyonunun Görüntüleme Bulguları

Neonatal bağırsak obstrüksiyonunda proksimal ve distal paternler, direkt grafi bulguları, kontrastlı incelemeler ve acil tanılara odaklanan pratik bir radyoloji özeti.

Sınıflandırma

• Obstrüksiyon, Treitz ligamanına göre proksimal veya distal olarak sınıflandırılabilir.
• Direkt grafide dilate bağırsak anslarının sayısı, obstrüksiyon seviyesinin tahmin edilmesine yardımcı olur.

Proksimal Obstrüksiyon

• Safralı veya safrasız kusma baskındır; abdominal distansiyon hafif olabilir.
• Direkt grafide tek baloncuk, çift baloncuk veya üçlü baloncuk paterni görülebilir.
• İlk inceleme abdominal grafidir; gerektiğinde üst gastrointestinal kontrastlı inceleme veya ultrasonografi yapılır.

Distal Obstrüksiyon

• Abdominal distansiyon, mekonyum çıkaramama ve kusma görülebilir.
• Direkt grafide çok sayıda dilate bağırsak ansı izlenir.
• Abdominal grafiyi alt gastrointestinal kontrastlı inceleme veya ultrasonografi izleyebilir.

Acil Bulgular

• Serbest intraperitoneal gaz, perforasyonu düşündürür ve acil cerrahi değerlendirme gerektirir.

Özofagus Atrezisi

• Nazogastrik tüpün proksimal poşta kıvrılması ve poş dilatasyonu tipiktir.
• VACTERL, CHARGE, trizomi 21 ve trizomi 18 ile ilişkili olabilir.
• Distal bağırsak atrezileriyle birlikte bulunabilir.

Tek Baloncuk Paterni: Yalnızca Mide

• Özofagus atrezisi varyantları: Nazogastrik tüp proksimal poşta kıvrılır. Fistülün varlığına göre distal bağırsak gazı olabilir veya olmayabilir.
• Gastrik veya pilorik atrezi: Tam obstrüksiyonda tek baloncuk ve distal gaz yokluğu görülür.
• Hipertrofik pilor stenozu: Tek baloncukla birlikte distal gaz vardır. Ultrasonografide pilor kası kalınlığı ≥3 mm, kanal uzunluğu yaklaşık ≥12–16 mm olabilir; “tırtıl” bulgusu görülebilir.
• Gastrik duplikasyon veya antral web: Distal gaz bulunabilir. Antral web, üst gastrointestinal incelemede dolum defekti oluşturur.

Eğitim İpuçları

• Distal gaz içermeyen tek baloncuk atreziyi; distal gaz içeren tek baloncuk ise parsiyel veya fonksiyonel obstrüksiyonu düşündürür.
• Nazogastrik tüpün kıvrılması, aksi kanıtlanana kadar özofagus atrezisi olarak değerlendirilmelidir.

Çift Baloncuk Paterni: Mide ve Proksimal Duodenum

• Duodenal atrezi: Klasik çift baloncuk ve distal gaz yokluğu; trizomi 21 ile sık ilişkilidir.
• Anüler pankreas: Duodenal atreziyi taklit edebilir ve bir miktar distal gaz görülebilir.
• Duodenal web: Santral fenestrasyondan geçen hava nedeniyle çift baloncukla birlikte distal gaz izlenebilir; üst gastrointestinal incelemede “rüzgâr çorabı” bulgusu oluşabilir.
• Malrotasyon ve orta bağırsak volvulusu: Distal gaz içeren veya içermeyen çift baloncuk görülebilir. Ultrasonografide “whirlpool” bulgusu, SMA/SMV ilişkisinde bozulma ve üçüncü duodenum segmentinin anormal yerleşimi araştırılır.

Eğitim İpuçları

• Distal gaz içermeyen çift baloncuk, atrezi benzeri tam obstrüksiyonu düşündürür.
• Volvulus şüphesinde zaman kritik olduğundan ultrasonografi hızla yapılmalı ve cerrahi ekip gecikmeden bilgilendirilmelidir.

Üçlü Baloncuk Paterni: Jejunal Obstrüksiyon

• Jejunal atrezi: Üst abdomende az sayıda dilate ans, üçlü baloncuk ve hava-sıvı seviyeleri görülür.
• Apple-peel atrezi, tip 3b: SMA’nın yokluğu ve kısa distal bağırsağın vasküler pedikül çevresinde kıvrılmasıyla karakterizedir.

Eğitim İpuçları

• Üçlü baloncuk, ileumun proksimalindeki ince bağırsak atrezisini güçlü biçimde düşündürür.

Distal Obstrüksiyon: Çok Sayıda Dilate Ans

• İleal atrezi: Diffüz dilate anslar ve kontrastlı kolon grafisinde mikrokolon
• Mekonyum ileusu: Mikrokolon ve terminal ileumda “sabun köpüğü” tarzı dolum defektleri
• Segmental volvulus: Lokalize küçük “whirlpool” görünümü; apple-peel atreziyi taklit edebilir
• Kolon atrezisi: Çekuma ulaşmadan sonlanan mikrokolon ve “kink” bulgusu
• Hirschsprung hastalığı: Rektal gaz yokluğu, tersine dönmüş rektosigmoid oran ve testere dişi biçimli mukoza
• Fonksiyonel immatürite: Normal rektosigmoid oran, küçük sol kolon ve mekonyum tıkaçları

Eğitim İpuçları

• İleal atrezi ve mekonyum ileusu mikrokolona yol açabilir; dolum defektleri mekonyum ileusunu destekler.
• Ters rektosigmoid oran Hirschsprung hastalığı lehinedir.
• Kontrastlı lavman sonrası düzelme, Hirschsprung’dan çok fonksiyonel immatüriteyi destekler.