PA ve lateral akciğer grafisini sistematik değerlendirme sırası, normal rapor örneği, kısa şablon ve asistanların sık yaptığı hatalar.
Bu konuya ait diğer kontrol listelerini, ifadeleri ve sistematikleri inceleyin.
Normal bir akciğer grafisi raporu kısa olabilir; ancak bu, incelemenin yüzeysel değerlendirilebileceği anlamına gelmez. Güvenilir bir “normal” rapor için önce grafiğin teknik yeterliliği kontrol edilmeli; ardından kardiyomediastinal yapılar, akciğerler, plevral boşluklar ile görüntülenen kemik ve yumuşak dokular sabit bir sırayla incelenmelidir.
Bu yaklaşım özellikle eğitiminin ilk yıllarındaki radyoloji asistanları için hazırlanmıştır. Örnek metinler; hastanın yaşı, çekim tekniği, endikasyonu, önceki incelemeleri ve kurumda kullanılan terminolojiye göre uyarlanmalıdır.
Klinik güvenlik notu: Hazır normal şablon, görüntülerin bağımsız değerlendirilmesinin yerini tutmaz. Yalnızca gerçekten incelenen ve yeterli görüntülenen yapıları negatif olarak raporlayın.
Raporun ilk cümlesi, hangi görüntülerin değerlendirildiğini açıkça göstermelidir. Ayakta PA ve lateral grafi ile yatak başı AP grafi aynı şekilde yorumlanmamalıdır.
Kontrol edilmesi gereken başlıca noktalar:
AP çekimde kalp gölgesinin büyütülebileceği ve supin grafide küçük pnömotoraks ya da plevral sıvının klasik dağılım göstermeyebileceği unutulmamalıdır. Teknik sınırlılık varsa “normal” şablon kullanmak yerine bu sınırlılığı raporda belirtmek daha güvenlidir.
Trakeanın orta hatta olup olmadığını ve ana bronşların açıklığını değerlendirin. Hafif deviasyonun rotasyon, anatomik varyasyon veya patolojiyle ilişkili olup olmadığını görüntünün tamamıyla birlikte yorumlayın.
Kalp boyutu projeksiyona uygun olarak değerlendirilmelidir. Mediasten genişliği, aortik kontur ve hiler yapıların görünümü kontrol edilmelidir. “Kardiyotorasik oran normaldir” gibi ölçü temelli ifadeler, uygun PA grafi dışında dikkatle kullanılmalıdır.
Her iki akciğeri apekslerden bazallere ve merkezden perifere karşılaştırarak tarayın. Fokal hava boşluğu opasitesi, interstisyel dansite artışı, nodüler opasite, volüm kaybı ve asimetri açısından kontrol edin.
Kostofrenik ve kardiyofrenik sinüsleri, lateral plevral çizgileri ve apeksleri değerlendirin. Plevral efüzyon ve pnömotoraks için yalnızca tek bir bölgeye bakmak yeterli değildir.
Hemidiyafram konturlarını, subdiyafragmatik serbest hava bulgularını ve görüntülenen üst abdomeni inceleyin. Klinik soruyla ilişkili olabilecek tesadüfi bulguları atlamayın.
Kaburgalar, klavikulalar, omuz kuşağı, torakal vertebralar ve göğüs duvarı yumuşak dokuları görüntünün izin verdiği ölçüde değerlendirilmelidir. Grafi bir kemik incelemesi olmamakla birlikte belirgin akut anormallikler rapora yansıtılmalıdır.
Yatak başı veya postoperatif grafilerde cihaz kontrolü ayrı bir adımdır. Santral venöz kateter, endotrakeal tüp, nazogastrik tüp, dren ve kardiyak cihaz bulunan bir inceleme, cihazlar değerlendirilmeden “normal” kabul edilmemelidir.
Aşağıdaki örnek, teknik olarak yeterli PA ve lateral erişkin akciğer grafisi için başlangıç metnidir:
İnceleme: PA ve lateral akciğer grafileri.
Karşılaştırma: Mevcut değildir.
Bulgular: Kardiyomediastinal silüet boyut ve konturları doğal sınırlardadır. Her iki akciğerde fokal hava boşluğu opasitesi veya belirgin interstisyel dansite artışı izlenmemiştir. Plevral efüzyon ve pnömotoraks saptanmamıştır. Görüntülenen kemik yapılarda akut osseöz patoloji izlenmemiştir.
Sonuç: Akut kardiyopulmoner patoloji saptanmamıştır.“Akut osseöz patoloji izlenmemiştir” ifadesi yalnızca görüntülenen kemik yapıların bu açıdan yeterince değerlendirilebildiği olgularda kullanılmalıdır.
Klinik bağlamın uygun olduğu ve görüntülerin tamamen değerlendirildiği bir incelemede daha kompakt rapor şöyle olabilir:
Kardiyomediastinal silüet doğaldır. Akciğer alanlarında aktif infiltrasyon izlenmemiştir. Plevral efüzyon veya pnömotoraks saptanmamıştır.
Sonuç: Akut kardiyopulmoner patoloji saptanmadı.“Aktif infiltrasyon” ifadesi bazı kurumlarda yaygın olsa da daha açık ve gözleme dayalı “fokal hava boşluğu opasitesi izlenmemiştir” ifadesi tercih edilebilir.
Tek yön AP grafide kalp boyutu ve mediasten değerlendirmesi teknik koşullardan etkilenebilir. Bu nedenle metni projeksiyona göre uyarlayın:
Tek yön AP akciğer grafisi değerlendirilmiştir. Kardiyomediastinal silüet AP teknik nedeniyle sınırlı değerlendirilmektedir. Akciğer alanlarında belirgin fokal hava boşluğu opasitesi izlenmemiştir. Plevral efüzyon veya pnömotoraks saptanmamıştır.
Sonuç: Akut parankimal akciğer patolojisi saptanmamıştır.Bu metin de otomatik kullanılmamalıdır. Düşük inspirasyon, rotasyon veya supin pozisyon önemliyse ayrıca belirtilmelidir.
AP çekimde magnifikasyon kalp silüetini olduğundan büyük gösterebilir. Kalp boyutunu projeksiyon ve inspirasyonla birlikte değerlendirin.
Akciğer parankimi normal görünürken küçük pnömotoraks veya plevral sıvı bulunabilir. Plevra ayrı bir kontrol basamağı olmalıdır.
Düşük inspirasyon bazal çizgisel opasiteleri artırabilir; rotasyon hiler ve mediastinal asimetri oluşturabilir. Şüpheli görünümü doğrudan patolojiye çevirmeden önce tekniği kontrol edin.
Belirgin kaburga kırığı, omuz çevresi patolojisi, subkutan amfizem veya meme gölgesi asimetrisi gibi bulgular akciğer grafisinde fark edilebilir.
Örneğin ateş ve öksürük nedeniyle çekilen grafide sonuç, pnömoni lehine fokal opasite bulunup bulunmadığını açıkça yanıtlamalıdır.
Genellikle hayır. Plevral efüzyon, pnömotoraks, kardiyomediastinal görünüm ve görüntülenen diğer yapılar da sistematik olarak değerlendirilmelidir.
Önceki tetkik mevcut ve klinik olarak anlamlıysa karşılaştırma yapılması yararlıdır. Önceki tetkik yoksa raporda “karşılaştırma mevcut değildir” denebilir veya kurum tercihine göre bu bölüm çıkarılabilir.
Zorunlu değildir. Ancak belirgin akut anormallik açısından görüntülenen kemik ve yumuşak dokular gözden geçirilmelidir. Negatif cümle, değerlendirmenin kapsamını aşmamalıdır.
Yasal ve klinik not: Bu içerik eğitim amaçlıdır; tıbbi tavsiye, kurum protokolü veya uzman görüşü değildir. Örnek raporlar gerçek hastada görüntüler, klinik bilgiler ve yerel uygulamalar doğrultusunda değiştirilmelidir.
Bu içerik eğitim amaçlıdır ve hastaya özel tıbbi tavsiye değildir. Her rapor ifadesi, şablon, sınıflandırma sonucu ve öneri görüntülerin tamamı, klinik durum, güncel kılavuzlar ve kurum protokolüyle hekim tarafından doğrulanmalı ve düzenlenmelidir.
Normal rapor şablonunu RadPhrases’ta açın; yalnızca görüntülerde doğruladığınız ifadeleri bırakarak olguya göre düzenleyin.