Pediatrik Non-Hodgkin Lenfoma: Görüntüleme Spektrumu ve Evreleme İpuçları

• Non-Hodgkin lenfoma, çocukluk çağı malignitelerinin yaklaşık %7’sini oluşturur.
• Çocuk, ergen ve genç erişkin grubunda alt tipler, klinik sunumlar ve sonuçlar erişkinlerden farklılık gösterebilir.
• Başlıca histolojik tipler Burkitt lenfoma (%40), lenfoblastik lenfoma (%30), diffüz büyük B hücreli lenfoma (%20) ve anaplastik büyük hücreli lenfomadır (%10).
• Pediatrik evrelemede St. Jude/IPNHLSS sistemi kullanılır ve ekstranodal hastalığa özel önem verir.

Görüntüleme Yöntemleri

• Ultrasonografi, BT ve MRG anatomik değerlendirme sağlar; PET/BT metabolik bilgi ekler.
• Difüzyon ağırlıklı MRG’de yüksek sinyal ve düşük ADC, artmış hücreselliği destekler.
• STIR ve difüzyon ağırlıklı sekansları içeren tüm vücut MRG, evreleme ve takipte radyasyon içermeyen bir alternatiftir.
• PET/MRG, radyasyon dozunu belirgin ölçüde azaltabilen tek seansta hibrit görüntüleme seçeneğidir.

Abdomen ve Pelvis Bulguları

• Gastrointestinal sistem: Burkitt ve diffüz büyük B hücreli lenfoma baskındır. İleoçekal bölge sık tutulur; anevrizmatik bağırsak dilatasyonu ve invajinasyon görülebilir.
• Karaciğer, dalak ve böbrekler: Çok odaklı, az kontrastlanan lezyonlar görülebilir; PET’te hipermetabolik odaklar saptanabilir.
• Over ve testisler: Burkitt lenfomada bilateral solid veya solid-kistik kitleler gelişebilir. Testis tutulumu ultrasonografide hipoekoik, PET’te hipermetabolik olabilir.
• Periton: Omental kalınlaşma ve asit görülebilir; çocuklarda sıklıkla Burkitt tipiyle ilişkilidir.

Toraks Tutulumu

• Mediasten, ikinci en sık primer tutulum bölgesidir. Kitle sıklıkla timik kökenlidir ve yalnızca nodal hastalık olarak düşünülmemelidir.
• Primer mediastinal büyük B hücreli lenfoma ergenlerde görülebilir ve vena kava superior sendromu riski taşır.
• Akciğer ve plevra tutulumu nodül ve efüzyonlarla ortaya çıkabilir. PET, metabolik plevral hastalığı basit sıvıdan ayırmaya yardımcı olur.
• Kardiyak ve perikardiyal tutulum nadirdir; özellikle transplantasyon sonrasında efüzyon veya infiltratif kitleler şeklinde görülebilir.

Santral Sinir Sistemi Hastalığı

• Primer santral sinir sistemi lenfoması çoğunlukla diffüz büyük B hücreli tiptedir ve soliter lezyonlar multifokal lezyonlardan daha sıktır.
• Frontal loblar, bazal gangliyonlar ve korpus kallozum tipik yerleşim alanlarıdır.
• BT’de lezyonlar hiperdens ve çevresel ödem görece az olabilir.
• MRG’de T1 ve T2’de izo-hipointens sinyal, difüzyon kısıtlanması ve homojen kontrastlanma görülebilir.
• Leptomeningeal veya spinal tutulum olguların yaklaşık %17–18’inde görülür ve MRG’de kontrastlanmayla saptanabilir.

Baş ve Boyun Tutulumu

• Waldeyer halkasında, özellikle diffüz büyük B hücreli lenfomada unilateral tonsiller veya nazofarengeal kitle gelişebilir.
• Orbital tutulum sıklıkla üst dış kadranda ekstrakonal kitle şeklindedir ve globu sarabilir.
• Endemik Burkitt lenfomada mandibula veya maksillada yumuşak doku bileşeni bulunan litik lezyonlar görülebilir.
• Parotis ve paranazal sinüs tutulumu, homojen kontrastlanan ve enfeksiyonu taklit edebilen kitleler oluşturabilir.

İskelet, Kemik İliği ve Yumuşak Doku

• Kemik tutulumunda en sık diffüz büyük B hücreli lenfoma görülür; litik lezyona yumuşak doku bileşeni eşlik edebilir.
• Kemik iliği olguların %30–50’sinde tutulabilir. FDG tutulumu diffüz, fokal veya mikst patern gösterebilir.
• Kas ve deri tutulumu nadirdir. Lezyonlar T1’de izointens, T2’de orta sinyalli ve PET’te hipermetabolik olabilir.

Yaşamı Tehdit Eden Durumlar

• Büyük mediastinal kitle hava yolu veya vena kava superior basısına yol açabilir; hastanın pozisyonuna göre değişebilen etkiler görüntüleme sırasında dikkate alınmalıdır.
• Burkitt lenfomaya bağlı invajinasyon veya perforasyon cerrahi acil oluşturabilir.
• Perikardiyal efüzyona bağlı kardiyak tamponad acil drenaj gerektirir.
• Kemoterapi sonrasında gelişen rebound timik hiperplazi, nüksü taklit edebilir; homojen yapısı ve esnek morfolojisi yardımcıdır.
• G-CSF kullanımı kemik iliği ve dalakta FDG tutulumunu artırabilir; steroidler tutulum dağılımını değiştirebilir.
• Tedavi sonrası osteonekroz, kemikte hipermetabolik yalancı pozitif odak oluşturabilir.

Temel İpuçları

• Tüm vücut MRG, pediatrik evrelemede etkili ve radyasyon içermeyen bir yöntemdir.
• Pediatrik non-Hodgkin lenfoma çoğunlukla ekstranodal yerleşir; enfeksiyon, inflamatuvar bağırsak hastalığı ve sarkom gibi taklitçiler akılda tutulmalıdır.
• Histolojik tipler agresif olsa da kemoterapiye duyarlılık yüksektir; bu nedenle hızlı tanı önemlidir.
• PET/MRG ve difüzyon ağırlıklı görüntüleme, pediatrik lenfoma takibinde giderek daha önemli hâle gelmektedir.