Adneksiyel lezyonları O-RADS US v2022’ye göre; morfoloji, solid komponent, papiller projeksiyon ve renk skorunu birlikte kullanarak değerlendirin.
O-RADS US, over ve adneksiyel lezyonları ortak bir ultrasonografi sözlüğüyle tanımlamak, malignite riskini sınıflandırmak ve yönetim önerilerini daha tutarlı vermek için geliştirilmiştir. v2022 sürümünde sistemin kapsamı ve bazı tanımlar netleştirilmiş; biloküler-multiloküler kist ayrımı, solid lezyonlarda akustik gölgelenme ve yönetim önerileri güncellenmiştir.
O-RADS önerileri, akut semptomu olmayan ortalama riskli hastalar için klinik destek sağlar. Akut ağrı, torsiyon kuşkusu, gebelik, bilinen malignite, yüksek genetik risk veya özgün klinik senaryolarda yönetim bireyselleştirilmelidir.
O-RADS algoritmasına başlamadan önce görüntünün şu üç gruptan hangisine ait olduğunu belirleyin:
Bu ayrım önemlidir. Tipik hemorajik kist, dermoid veya endometrioma gibi klasik benign lezyonlar, atipik bir özellik yoksa doğrudan genel morfoloji algoritmasıyla sınıflandırılmaz.
| Kategori | Genel anlam | Yaklaşık malignite riski |
|---|---|---|
| O-RADS 0 | İnceleme yetersiz / tamamlanmamış | Tanımlanmaz |
| O-RADS 1 | Normal veya fizyolojik bulgu | %0 |
| O-RADS 2 | Neredeyse kesin benign | <%1 |
| O-RADS 3 | Düşük risk | %1–<%10 |
| O-RADS 4 | Orta risk | %10–<%50 |
| O-RADS 5 | Yüksek risk | ≥%50 |
Bu risk aralıkları, histopatolojik kesinlik değil; lezyonun görüntüleme fenotipine dayalı risk sınıflamasıdır.
O-RADS US v2022’de “solid komponent”, kist duvarından veya septadan lümene doğru en az 3 mm uzanan doku olarak tanımlanır. Kanama ürünleri ve dermoid içeriği solid doku kabul edilmez. “Papiller projeksiyon” ise üç tarafı sıvıyla çevrili solid komponent alt tipidir.
Solid veya solid görünümlü lezyon, lezyonun yaklaşık %80 ya da daha fazlasının solid olduğu durumu ifade eder. Bu ayrım, renk skoru ve gölgelenme gibi özelliklerin hangi dalda kullanılacağını belirler.
v2022'nin pratik değişikliklerinden biri şudur:
Tek düzgün septalı, 10 cm'den küçük bir kist artık uygun koşullarda O-RADS 2 grubunda değerlendirilebilir. Eski alışkanlıkla her septalı kisti “multiloküler” diye adlandırmak gereksiz kategori yükselmesine neden olabilir.
Kistik lezyonlarda düzgünlük, iç duvar ve septalar üzerinden değerlendirilir. Solid lezyonlarda dış kontur esas alınır. Düzensizlik, yalnızca görüntü açısına bağlı yalancı pürüzlenme olmamalıdır. Farklı açılardan görüntüleme ve yeterli büyütme kullanın.
Düzensiz duvar/septa, solid komponent veya papiller projeksiyon gibi özellikler malignite riskini artıran temel bulgulardır.
O-RADS US, intralezyonel vaskülariteyi dört düzeyde ele alır:
Bu değerlendirme cihaz ayarlarına bağımlıdır. PRF, duvar filtresi ve kazanç uygunsuzsa renk skoru güvenilir olmaz. Her vakada aynı cihaz ayarını kullanmak mümkün olmasa da, düşük akımı gösterecek şekilde optimize edilmiş bir Doppler tekniği gerekir.
Solid lezyonda geniş veya yaygın akustik gölgelenme, fibromatöz içerik lehine olabilir ve v2022 algoritmasında özgüllüğü artıran bir özellik olarak kullanılır. Kenar refraksiyon artefaktı gerçek gölgelenme sayılmaz. Gölgelenmenin lezyondan geniş tabanlı biçimde çıktığını farklı kesitlerde doğrulayın.
Tipik görünüm varsa şu lezyonlar klasik benign gruba girebilir:
Ancak “tipik” kelimesi önemlidir. Yeni solid komponent, belirgin internal vaskülarite, düzensiz duvar veya beklenmeyen büyüme varsa lezyonu klasik benign etiketiyle bırakmayın; diğer sözlük tanımlarıyla yeniden değerlendirin.
Başka bir benign veya malign nedenle açıklanamayan asit ve/veya peritoneal nodüller, eşlik eden O-RADS 3 veya 4 lezyonunu O-RADS 5'e yükseltebilir. Kalp yetmezliği, siroz, enfeksiyon veya başka nedenler mutlaka düşünülmelidir. O-RADS 1–2 görünümündeki küçük bir lezyonla birlikte asit görülmesi, otomatik olarak over malignitesi anlamına gelmez.
Bulgular: Premenopozal hastada sağ overde 6,2 cm, düzgün sınırlı, biloküler, solid komponent içermeyen, internal vaskülarite göstermeyen kistik lezyon.
Bu morfoloji, v2022'de biloküler ve düzgün kist olarak değerlendirilir. Boyut, menopoz durumu ve klinik bağlamla birlikte kategori ve takip önerisi resmî yönetim tablosundan doğrulanmalıdır.
Rapor dili örneği:
Sağ overde 62 mm boyutlu, düzgün iç duvarlı, biloküler, solid komponent veya papiller projeksiyon içermeyen, Doppler incelemede internal vaskülarite göstermeyen kistik lezyon izlenmiştir. Bulgular O-RADS US v2022 sözlüğüne göre düşük riskli morfoloji ile uyumludur. Kategori ve takip önerisi hastanın menopoz durumu ve güncel O-RADS yönetim tablosu doğrultusunda verilmiştir.
Bulgular: 8 cm uniloküler kist içinde üç papiller projeksiyon; papiller yapılarda belirgin fakat en yüksek düzeyde olmayan vaskülarite.
Uniloküler kistte papiller projeksiyon sayısı ve vaskülarite risk kategorisini belirleyen ana unsurlardır. Dörtten az papiller projeksiyon içeren bir lezyon, diğer özelliklere göre O-RADS 4 dalına girebilir; dört veya daha fazla papiller projeksiyon daha yüksek risk kategorisini destekler. Nihai sınıflama resmî algoritma üzerinden doğrulanmalıdır.
Adneksiyel lezyon raporunda aşağıdaki özellikleri mümkün olduğunca açık yazın:
Retiküler fibrin bantları ve konkav kenarlı retrakte pıhtı hemorajik kist lehinedir. Şüphede Doppler ve takip bulgularını kullanın.
v2022'de iki lokül “biloküler”, üç ve üzeri “multiloküler” olarak adlandırılır.
Teknik olarak yetersiz Doppler, yanlış düşük renk skoruna neden olabilir.
Kenar refraksiyonu gerçek geniş/yaygın gölgelenme değildir.
Kategori denetlenebilir olmalıdır; raporda kategoriye götüren bulgular bulunmalıdır.
Aynı morfolojinin takip yaklaşımı menopoz durumuna göre değişebilir.
O-RADS 3 düşük risk kategorisidir; malignite riski %1 ile <%10 aralığındadır. Yönetim, lezyon tipi, boyut, menopoz durumu ve klinik bağlama göre belirlenir.
Morfolojik sözlük yararlı olabilir; ancak yönetim önerileri akut semptomu olmayan ortalama riskli hastalar için tasarlanmıştır. Torsiyon veya rüptür gibi acil durumlar ayrı klinik öncelik taşır.
Hayır. İki sistem tamamlayıcıdır ancak farklı görüntüleme özellikleri ve risk modelleri kullanır. US çoğu hastada ilk basamak, MRI ise seçilmiş belirsiz lezyonlarda problem çözücü yöntemdir.
Bu içerik eğitim amaçlıdır ve hastaya özel tıbbi tavsiye değildir. Her rapor ifadesi, şablon, sınıflandırma sonucu ve öneri görüntülerin tamamı, klinik durum, güncel kılavuzlar ve kurum protokolüyle hekim tarafından doğrulanmalı ve düzenlenmelidir.
RadPhrases’taki ilgili hesaplayıcıyla kategoriyi belirleyin; sonucu resmî kılavuz ve inceleme bulgularıyla doğrulayın.
Rehberdeki sınıflandırma veya ölçüm adımlarını etkileşimli olarak uygulayın.
