Lung-RADS v2022 ile solid, parsiyel solid ve buzlu cam nodülleri sınıflandırın; büyüme ölçütünü, 4A–4X kategorilerini ve raporlamayı örneklerle öğrenin.
Lung-RADS v2022, düşük doz BT ile yapılan akciğer kanseri taramalarında nodül bulgularını ve yönetim önerilerini standartlaştırır. Sistemin en önemli sınırı şudur: Lung-RADS, tarama programı kapsamındaki incelemeler içindir; semptomatik hastanın tanısal toraks BT'sinde veya rastlantısal nodül yönetiminde otomatik olarak kullanılmaz.
Bu içerik, resmî ACR Lung-RADS v2022 tablosunun yerine geçmez. Her tarama programı, güncel ulusal uygunluk ölçütleri ve multidisipliner protokollerle çalışmalıdır.
| Kategori | Genel anlam | Tipik sonraki adım |
|---|---|---|
| 0 | Eksik / geçici değerlendirme | Önceki BT ile karşılaştırma veya kısa aralıklı değerlendirme |
| 1 | Negatif | 12 ay sonra tarama LDCT |
| 2 | Benign görünüm veya indolen davranış | 12 ay sonra tarama LDCT |
| 3 | Muhtemelen benign | 6 ay sonra LDCT |
| 4A | Şüpheli | Genellikle 3 ay sonra LDCT; seçilmiş olguda PET/BT |
| 4B | Çok şüpheli | Tanısal BT, PET/BT, doku örnekleme veya klinik değerlendirme |
| 4X | Ek şüpheli özellik taşıyan kategori 3/4 nodülü | Kategoriye ve ek bulguya göre ileri değerlendirme |
| S | Akciğer kanseri dışı anlamlı ek bulgu | Bulguyla uyumlu yönetim |
Kategori, en şüpheli nodüle göre verilir. Bir inceleme negatif sınıflansa bile hastada kategoriyi değiştirmeyen başka nodüller bulunabilir.
Lung-RADS yalnızca akciğer kanseri tarama programı kapsamında yapılan incelemelerde kullanılmalıdır. Kanser öyküsü, yeni başlayan hemoptizi veya açıklanamayan kilo kaybı gibi durumlar hastayı tanısal değerlendirme grubuna taşıyabilir. Böyle bir olguda tarama tablosunu doğrudan uygulamak klinik soruyu yanıtlamaz.
Nodülü şu gruplardan birine yerleştirin:
Nodül tipinin yanlış seçilmesi, kategori eşiklerini tamamen değiştirir. Parsiyel solid nodülde toplam çap ve solid komponent çapı ayrı ölçülmelidir.
v2022'de ortalama çap, uzun ve kısa aks ölçümlerinin ortalaması olarak milimetrenin onda biri hassasiyetle raporlanabilir. Hacim mevcutsa ayrıca yazılabilir ve en yakın tam mm³'e yuvarlanır.
Karşılaştırmada aynı pencere, benzer kesit kalınlığı ve aynı ölçüm yaklaşımı kullanılmalıdır. İnce kesit rekonstrüksiyonları parsiyel solid nodülün solid komponentini değerlendirmede özellikle önemlidir.
Lung-RADS v2022'de büyüme, 12 aylık aralıkta ortalama çapta 1,5 mm'den fazla artış olarak tanımlanır. Ancak seri incelemelerde daha yavaş ama sürekli büyüyen solid veya parsiyel solid nodüller de şüpheli olabilir. Bu nodüller yalnızca tek yıllık eşik karşılanmadı diye benign kabul edilmemelidir.
Yeni nodül için eşikler, bazal incelemedeki nodülle aynı değildir. Yeni oluşan daha küçük nodüller daha yüksek kategoriye girebilir.
Resmî v2022 tablosundaki ana eşikler özetle şöyledir:
Yeni veya büyüyen nodüllerde daha düşük çap eşikleri kullanılır. Bu nedenle mevcut boyutu, nodülün yeni olup olmadığını ve büyüme durumunu raporda açıkça belirtin.
Parsiyel solid nodülde toplam çap kadar solid komponentin boyutu da malignite riskini belirler. Bazal incelemede toplam çapı 6 mm veya daha büyük, solid komponenti 6 mm’den küçük olan nodül genellikle kategori 3’tedir. Solid komponent 6–<8 mm ise kategori 4A, 8 mm veya daha büyükse kategori 4B olarak değerlendirilir.
Rapor cümlesinde “12 mm parsiyel solid nodül” demek yeterli değildir. Örneğin “toplam çapı 12 mm, solid komponenti 5 mm” biçiminde iki ölçümü yazın.
Buzlu cam nodüller daha yavaş seyredebilir. v2022, 30 mm altındaki birçok non-solid nodülü kategori 2'de tutar; 30 mm ve üzeri yeni/bazal nodüller kategori 3'e girebilir. Uzun dönemde yavaş büyüyen non-solid nodül, solid komponent gelişmediği sürece sistemin özel notlarına göre yönetilir.
Takipte yeni solid komponent gelişimi, toplam çap artışından daha önemli olabilir.
Düzgün sınırlı, oval/lentiform/üçgen ve plevra komşuluğunda bulunan küçük tipik juxtaplevral nodüller benign intrapulmoner lenf nodu görünümünde kategori 2 olabilir.
Segmental veya daha proksimal hava yolu nodülleri bazal incelemede 4A olarak değerlendirilebilir. Üç aylık takipte devam eden proksimal hava yolu nodülü 4B’ye yükseltilebilir; bronkoskopi gibi ileri incelemeler düşünülebilir.
v2022'nin belirgin yeniliklerinden biri atipik pulmoner kistlere ayrıntılı yaklaşım getirmesidir. İnce duvarlı, düzenli kistler genellikle Lung-RADS kapsamında yönetilmez. Kalın duvar, asimetrik duvar kalınlaşması, duvar nodülü, multilokülasyon veya seri büyüme şüpheyi artırır.
Kaviter nodülde duvar kalınlığı baskın özellikse atipik kist; nodüler komponent baskınsa solid nodül yaklaşımı kullanılabilir.
4X, kategori 3 veya 4 nodülün malignite şüphesini artıran ek görüntüleme özellikleri taşımasıdır. Örnekler:
4X, “X ekleyicisi” değildir; ayrı bir Lung-RADS kategorisidir. S modifiyeriyle karıştırılmamalıdır.
S, akciğer kanseriyle doğrudan ilişkili olmayan fakat klinik olarak anlamlı veya potansiyel anlamlı ek bulgu için kategori 0–4'e eklenebilir. Bilinen ve hâlihazırda değerlendirilen stabil bir bulgu için S kullanmak gerekli olmayabilir. Koroner kalsifikasyon, aort anevrizması veya başka önemli bulgular yerel protokole göre raporlanır.
Bulgular: İlk tarama LDCT'sinde sağ üst lobda 7,2 mm ortalama çaplı solid nodül.
Rapor örneği:
Sağ üst lobda ortalama çapı 7,2 mm olan solid pulmoner nodül izlenmiştir. Bulgular Lung-RADS v2022 kategori 3 ile uyumludur. Altı ay sonra düşük doz toraks BT ile takip önerilir.
Bulgular: Sol üst lobda toplam çapı 14 mm, solid komponenti 7 mm olan bazal parsiyel solid nodül.
Rapor örneği:
Sol üst lobda toplam ortalama çapı 14 mm, solid komponent ortalama çapı 7 mm olan parsiyel solid nodül saptanmıştır. Lung-RADS v2022 kategori 4A. Üç ay sonra düşük doz toraks BT önerilir; solid komponent boyutu ve klinik risk doğrultusunda PET/BT değerlendirilebilir.
Rastlantısal nodül ve semptomatik hasta için uygun kılavuz farklı olabilir.
Yeni nodüller daha düşük çapta daha yüksek kategori alabilir.
Solid komponent mutlaka ayrı ölçülmelidir.
Uzun ve kısa eksen ortalamasıyla tutarlı ölçüm yapın.
Nodül tipi, büyüme ve ek şüpheli özellikler boyuttan daha belirleyici olabilir.
Belirsiz inflamatuvar/enfeksiyöz görünüm, seçilmiş olgularda Lung-RADS 0 ve 1–3 aylık LDCT ile değerlendirilebilir. Daha malign görünümlü odaklarda ise uygun kategori kullanılmalıdır.
Hayır. Şüpheli bulgu kategorisidir ve çoğunlukla kısa aralıklı takip gerektirir. Klinik bağlama göre PET/BT veya ileri değerlendirme eklenebilir.
Hayır. Lung-RADS tarama programı kapsamındaki nodüller için; Fleischner önerileri çoğunlukla rastlantısal bulunan nodüller için kullanılır.
Resmî büyüme eşiğini karşılamasa da birden fazla incelemede sürekli artış şüpheli olabilir. Özellikle solid veya parsiyel solid nodüllerde seri davranış klinik olarak değerlendirilmelidir.
Bu içerik eğitim amaçlıdır ve hastaya özel tıbbi tavsiye değildir. Her rapor ifadesi, şablon, sınıflandırma sonucu ve öneri görüntülerin tamamı, klinik durum, güncel kılavuzlar ve kurum protokolüyle hekim tarafından doğrulanmalı ve düzenlenmelidir.
RadPhrases’taki ilgili hesaplayıcıyla kategoriyi belirleyin; sonucu resmî kılavuz ve inceleme bulgularıyla doğrulayın.
Rehberdeki sınıflandırma veya ölçüm adımlarını etkileşimli olarak uygulayın.
