Karotis ve Vertebral Arter Doppler Raporu: Ölçümler ve Örnekler

Karotis ve vertebral arter Doppler rapor çerçevesi

Yararlı bir rapor, gri ölçekli plak ve lümen görünümünü spektral Doppler bulgularıyla ilişkilendirir. Her taraf için internal karotis arterin (İKA) en yüksek pik sistolik hızını (PSV), buna eşlik eden diyastol sonu hızı (EDV), oranda kullanılan ana karotis arter (AKA) PSV'sini ve İKA/AKA PSV oranını kaydedin. Darlık kategorisini belirlerken kullanılan kriterleri belirtin. Ultrason hız eşiklerini BTA/MRA darlık ölçümüne aktarmayın.

Endikasyon: [İnme/GİA, üfürüm, takip veya diğer klinik soru]
Karşılaştırma: [Varsa tarih ve inceleme]
Teknik: Gri ölçek, renkli Doppler ve spektral Doppler ile bilateral ekstrakraniyal karotis ve vertebral arter dupleks ultrasonografisi. [Varsa teknik sınırlılık.]

Sağ:
AKA: [Plak, dalga formu ve kaydedilen segmentlerde PSV/EDV.]
İKA: [Plak dağılımı ve lümen görünümü; proksimal/orta/distal PSV ve EDV; en yüksek İKA PSV ve buna eşlik eden EDV.]
Oran için distal AKA PSV: [ ] cm/sn. İKA/AKA PSV oranı: [ ].
EKA: [Protokolde kaydedildiyse PSV/EDV, açıklık ve ilgili bulgular.]
Vertebral arter: [Örneklenen yerde PSV, akım yönü, dalga formu ve görüntülenebiliyorsa açıklık.]

Sol:
[Aynı ölçüm formu.]

Sonuç:
1. [Sağ İKA kategorisi ve uygulanan kriterler.]
2. [Sol İKA kategorisi ve uygulanan kriterler.]
3. [Vertebral akım yönü veya diğer ilgili bulgu.]

Hız ölçüm formu ve IAC yorumu

Intersocietal Accreditation Commission (IAC) 2023 Kasım tarihli, Society of Radiologists in Ultrasound (SRU) kriterlerini değiştiren önerilerinde İKA PSV'yi plak tahmini ve ek parametrelerle birlikte kullanır. Bu tablo laboratuvar yorum çerçevesidir; tek başına çalışan bir hesaplayıcı değildir. Laboratuvarınızın doğruladığı tanı kriterlerini kullanın ve gerektiğinde belirtin.

Bu değerler IAC'nin değiştirilmiş kriterlerini özetler; laboratuvarın güncel ve doğrulanmış protokolünün yerine geçmez. IAC'nin 2021 anjiyografi korelasyon çalışması, eski SRU PSV eşiğinin (125 cm/sn) tek başına kullanıldığında darlık derecesini olduğundan yüksek tahmin ettiğini bildirdi; IAC 2023'te güncel yorum önerilerini yayımladı. Karşı taraf oklüzyonu, düşük kardiyak debi, ardışık darlıklar, tortüozite ve kalsifik gölgelenme yorumu etkileyebilir.

Sistematik inceleme ve raporlama kontrol listesi

• Bilateral kapsamı ve görüntü kalitesini doğrulayın. Kalsifikasyon, tortüozite, yüksek bifürkasyon, kısa boyun veya segmenti örten başka bir nedeni yazın.
• Her ana karotis, bulbus ve İKA'daki plağın yerini ve görünümünü tanımlayın; plak tahminini kesin lümen ölçümü gibi göstermeyin.
• Çekildiyse proksimal, orta ve distal İKA hızlarını kaydedin; en yüksek İKA PSV'yi ve eşlik eden EDV'yi belirtin.
• İKA/AKA oranında kullanılan distal AKA PSV'yi yazın. Farklı taraflarda veya takip incelemelerinde kullanılan segmenti belirtmeden değiştirmeyin.
• Varsa spektral genişleme, stenoz sonrası türbülans, distal dalga formunda sönümlenme ve akım yönünü tanımlayın.
• Görüntülenebiliyorsa her iki vertebral arterin akım yönü ve dalga formunu değerlendirin. İKA darlık hız kategorileri vertebral arter hastalığını sınıflandırmaz.
• Uygulanan kriterleri/yerel protokolü yazın ve teknik olarak karşılaştırılabilir önceki incelemeyle kıyaslayın.

Kurgusal örnekler

Normal inceleme

Endikasyon: Geçici görme bozukluğu.
Karşılaştırma: Önceki inceleme yok.
Teknik: Gri ölçek, renkli ve spektral Doppler ile bilateral ekstrakraniyal karotis ve vertebral arter dupleks ultrasonografisi.

Bulgular:
Her iki karotis sisteminde anlamlı plak saptanmıyor. Sağ İKA PSV 82 cm/sn, EDV 24 cm/sn; distal AKA PSV 94 cm/sn ve İKA/AKA PSV oranı 0,9. Sol İKA PSV 88 cm/sn, EDV 27 cm/sn; distal AKA PSV 96 cm/sn ve oran 0,9. Fokal hız artışı veya stenoz sonrası türbülans yok. Her iki vertebral arterde antegrad akım izleniyor.

Sonuç:
Laboratuvarın IAC ile değiştirilmiş kriterlerine göre hemodinamik açıdan anlamlı İKA darlığı yok. Her iki vertebral arterde antegrad akım.

Orta dereceli sağ İKA darlığı

Endikasyon: Karotis üfürümü.
Karşılaştırma: Önceki inceleme yok.
Teknik: Gri ölçek, renkli ve spektral Doppler ile bilateral ekstrakraniyal karotis ve vertebral arter dupleks ultrasonografisi.

Bulgular:
Sağ karotis bulbunda proksimal İKA'ya uzanan, tahmini çap daralması %50'den fazla olan mikst plak izleniyor. Sağ İKA PSV 194 cm/sn, EDV 58 cm/sn. Distal AKA PSV 91 cm/sn; İKA/AKA PSV oranı 2,1. Hafif spektral genişleme mevcut. Sol İKA'da anlamlı plak veya fokal hız artışı yok. Vertebral akım bilateral antegrad.

Sonuç:
1. IAC ile değiştirilmiş kriterlere göre sağ İKA proksimalinde %50–69 aralığında darlık.
2. Sol İKA'da hemodinamik açıdan anlamlı darlık yok.
3. Vertebral arterlerde bilateral antegrad akım.

Yakın oklüzyon veya yetersiz akustik pencere

Ağır gri ölçekli darlık görünümüne rağmen İKA PSV beklenmedik ölçüde düşükse otomatik olarak daha düşük darlık kategorisi vermeyin. Renkli dolumu, distal dalga formunu, kardiyak debiyi ve teknik yeterliliği tekrar inceleyin; yakın oklüzyonu düşünün ve kategori güvenilir belirlenemiyorsa bunu yazın. Akustik gölgelenme değerlendirmeyi engelliyorsa örtülen segmenti belirtin ve güven verici bir yüzde tahmini vermeyin.

Ultrason ile BTA/MRA yöntemlerini ayrı tutun

Karotis dupleks kategorileri, ultrason morfolojisi ve hemodinamiğine dayanır; laboratuvarın doğruladığı hız kriterleriyle yorumlanır. BTA veya MRA'daki NASCET yüzdesi, lümen ölçümü ve distal referans segmente dayanır. PSV değerini NASCET yüzdesine çevirmeyin ve bu yöntemleri birbirinin yerine geçer gibi tanımlamayın. Kesitsel ölçüm yöntemi için BTA veya MRA'da NASCET ve ECST ölçüm rehberine bakın.

Kaynaklar

1. Intersocietal Accreditation Commission. Updated Recommendations for Carotid Stenosis Interpretation Criteria. 1 Kasım 2023. IAC önerileri (yeni sekmede açılır)
2. American Institute of Ultrasound in Medicine. Practice Parameter for the Performance of an Ultrasound Examination of the Extracranial Cerebrovascular System, 2026 Revision. AIUM parametresi (yeni sekmede açılır)
3. Gornik HL, et al. Optimization of duplex velocity criteria for diagnosis of internal carotid artery stenosis: a report of the IAC Vascular Testing Division Carotid Diagnostic Criteria Committee. Vasc Med. 2021;26:515–525. doi:10.1177/1358863X211011253 (yeni sekmede açılır)

Bu eğitim amaçlı form hastanın stenoz derecesini belirlemez. Raporu imzalamadan önce güncel yerel kriterleri, görüntü kalitesini, klinik bağlamı ve önceki incelemeleri kontrol edin.