Pelvik Ultrason Raporu: Transabdominal ve Transvajinal Örnekler

Pelvik ultrason raporu, yalnızca uterus ve over ölçülerini değil, hangi yoldan hangi yapıların değerlendirildiğini de göstermelidir. Transabdominal ve transvajinal görüntüleme farklı akustik pencereler sağlar; biri yapılamadıysa veya hedef yapı seçilemediyse bunu raporda açıkça belirtin. Örnekler gebe olmayan erişkin pelvis incelemesi içindir; obstetrik ultrason raporunun yerine geçmez.

Düzenlenebilir tam rapor taslağı

İnceleme: Pelvik ultrasonografi.
Endikasyon: [Ağrı / anormal kanama / kitle / takip / diğer].
Klinik bağlam: [Son adet tarihi, siklus günü, menopoz durumu, ilgili gebelik veya cerrahi öyküsü; mevcutsa].
Karşılaştırma: [İnceleme ve tarih / yok].

Teknik: [Transabdominal ve/veya transvajinal; gerekliyse transrektal/transperineal yaklaşım]. [Mesane durumu ve incelemenin teknik sınırlılıkları].

Bulgular:
Uterus: [Mevcutluk, yönelim, boyutları üç planda, miyometriyum ve fokal lezyon].
Endometrium: [İki katmanlı AP kalınlık, görünüm, kavite içi sıvı veya fokal lezyon]. [Sıvı varsa katmanları ayrı ölçün].
Serviks: [Görülebilen bulgular].
Sağ over: [Görülme durumu, üç boyut, parankim ve foliküller/kitle].
Sol over: [Görülme durumu, üç boyut, parankim ve foliküller/kitle].
Adneks ve Douglas boşluğu: [Kitle, serbest sıvı].
Diğer: [Endikasyonla ilişkili bulgular].

Sonuç:
1. [Klinik soruya doğrudan yanıt].
2. [Önemli bulgu ve varsa inceleme sınırlılığı].

Yol ve klinik bilgiyi raporlayın

Transabdominal yaklaşım geniş pelvis genel görünümü sağlar; mesane, bağırsak gazını yer değiştirmek ve pencere oluşturmak için gerektiğinde dolu olmalıdır. Aşırı dolu mesane değerlendirmeyi bozuyorsa kısmi boşaltma sonrası görüntüleme düşünülebilir. Transvajinal incelemede mesanenin boş olması tercih edilir. Uygun yaklaşım hasta onamı, tercihleri, klinik soru ve kurum politikasına göre seçilir; transvajinal yöntem uygun değilse deneyim ve yerel uygulama çerçevesinde başka bir yaklaşım değerlendirilebilir.

İlgili olduğunda son adet tarihi/siklus günü, menopoz durumu, anormal kanamanın varlığı, gebelik olasılığı, önceki cerrahi ve karşılaştırma incelemelerini ekleyin. Endometriumun AP kalınlığını doğru sagittal planda iki katman olarak ölçün; kavite içi sıvı varsa iki endometrial katmanı ayrı değerlendirin. Premenopozal hastalarda siklusa göre değişkenlik bulunduğundan tek bir kalınlık eşiğini tüm klinik sorulara uygulamayın. Endometrial kalınlık kanama, menopoz ve klinik bağlamla birlikte yorumlanmalıdır.

Overlerin üç boyutunu ve görünümünü, adneksiyel kitlenin tarafını ve ilişkili yapıları, ayrıca serbest sıvıyı kaydedin. Doppler, klinik soruya ve bulguya göre eklenir; tek başına normal akım torsiyonu dışlamaz. “Görülmedi” ifadesini “yok” ile eş anlamlı kullanmayın.

Kurgusal tam rapor örnekleri

Örneklerdeki hasta ve ölçümler kurgusaldır.

Transabdominal ve transvajinal normal inceleme

İnceleme: Transabdominal ve transvajinal pelvik ultrasonografi.
Endikasyon: 34 yaşında, siklusun 7. gününde hafif siklik pelvik ağrı.
Karşılaştırma: Yok.

Teknik: Mesane doluyken transabdominal, mesane boşaltıldıktan sonra transvajinal görüntüleme yapıldı. Görüntü kalitesi tanısal.

Bulgular: Uterus antevert ve 7,6 × 3,9 × 4,2 cm ölçülerindedir. Miyometriyum homojendir; fokal kitle yoktur. Endometrium çift katmanlı olarak 6 mm ölçülür, düzgün sınırlıdır ve fokal lezyon izlenmez. Serviks görüntülenen alanlarda doğaldır. Sağ over 3,1 × 2,0 × 1,8 cm, sol over 2,8 × 1,9 × 1,7 cm ölçülür; her ikisinde fizyolojik foliküller vardır ve solid kitle izlenmez. Adneksiyel kitle ve Douglas boşluğunda serbest sıvı yoktur.

Sonuç: Pelvik ultrasonografide belirgin yapısal anormallik saptanmadı.

Bu örnek, 6 mm endometriumun her siklus veya klinik durumda normal bir eşik olduğu anlamına gelmez; ölçüm siklus günü ve endikasyonla birlikte yorumlanır.

Kaviteyi bozmayan intramural leiomyom

İnceleme: Transabdominal ve transvajinal pelvik ultrasonografi.
Endikasyon: Uzamış adet kanamasının değerlendirilmesi.
Klinik bağlam: Premenopozal; son adet tarihi 2026-10-21.
Karşılaştırma: 2025-08-14 tarihli ultrason.

Teknik: Mesane doluyken transabdominal ve boş mesane ile transvajinal görüntüleme. İnceleme tanısal kalitededir.

Bulgular: Uterus antevert, 8,4 × 4,6 × 5,1 cm ölçülmüştür. Arka miyometriyumda 2,6 cm çaplı, kaviteyi bozmayan intramural solid lezyon vardır; önceki incelemede yaklaşık 2,4 cm ölçülmüştür. Endometrium çift katmanlı 9 mm, düzgün görünümdedir; kavite içinde fokal lezyon yoktur. Serviks doğal. Her iki over normal morfolojide, kitle yok; serbest sıvı izlenmez.

Sonuç: Kaviteyi bozmayan 2,6 cm posterior intramural leiomyom; önceki ölçüme göre belirgin değişiklik yok. Endometriumun değerlendirilmesi kanama örüntüsü ve siklus bağlamında yapılmalıdır.

Sınırlı transabdominal inceleme

Transvajinal inceleme yapılmadıysa bunu ve nedenini, transabdominal görüntülemenin sınırını ve hangi yapıların seçilemediğini belirtin. Örneğin: “Transabdominal inceleme, belirgin bağırsak gazı nedeniyle sınırlıdır. Uterus kısmen değerlendirilmiştir; overler izlenememiştir. Adneksiyel kitle saptanmadı; ancak overlerin görülmemesi küçük lezyonları dışlamaz.” Klinik soru yanıtlanamıyorsa uygun tamamlayıcı incelemeyi önerin.

Kontrol listesi ve tuzaklar

• Transabdominal/transvajinal yaklaşım ve kısıtlılıklar yazıldı.
• Endikasyonla ilgili siklus, menopoz ve kanama bilgisi eklendi.
• Uterus üç planda; endometrium çift katmanlı ve sagittal planda ölçüldü.
• Her iki overin görülme durumu ve boyutları ile adneks ve Douglas boşluğu değerlendirildi.
• Görülmeyen over “normal” veya “yok” diye yazılmadı.
• Tek bir endometrial kalınlık eşiği tüm hastalara genellenmedi.
• O-RADS gerektiren bir lezyonda tüm inceleme raporlandı; skor sınıflandırma rehberine göre ayrı gerekçelendirildi.

Adneksiyel lezyonların sınıflandırması için O-RADS US v2022 rehberine bakın.

Kaynaklar

• American College of Radiology, ACOG, AIUM, SPR, SRU. Practice Parameter for the Performance of Ultrasound of the Female Pelvis, revised 2024. ACR practice parameter (PDF) (yeni sekmede açılır)
• American Institute of Ultrasound in Medicine. AIUM Practice Parameter for the Performance of Ultrasound of the Female Pelvis, 2024 Revision. J Ultrasound Med. 2024;43(11):E56–E64. doi:10.1002/jum.16556. PubMed (yeni sekmede açılır)

Klinik not: Bu eğitim amaçlı şablon bağımsız görüntü incelemesinin veya klinik kararın yerini almaz. Her örnek gerçek hastaya, kullanılan yaklaşıma ve endikasyona göre uyarlanmalıdır.