Akciğer Grafisinde Sık Kullanılan Rapor İfadeleri
Akciğer grafisinde teknik yeterlilik, parankimal opasite, plevral bulgular ve cihaz kontrolü için sık kullanılan, olguya uyarlanabilir rapor ifadeleri.
RadPhrases Editör Ekibi4 dk okuma
RAPOR İFADELERİ · AKCİĞER GRAFİSİ
Akciğer grafisi, günlük iş yükünde en sık karşılaşılan incelemelerden biridir; buna karşın kısa bir raporda bile teknik yeterlilik, yerleşim, yaygınlık ve klinik önem doğru aktarılmadığında belirsizlik oluşabilir. İyi bir ifade, yalnızca bulgunun adını söylemez: nerede olduğunu, ne kadar belirgin olduğunu ve hangi sınırlılıklar içinde değerlendirildiğini de gösterir.
Aşağıdaki cümleler hazır tanı kalıpları değil, rapor dilini kurmaya yardımcı örneklerdir. Her biri grafiye, çekim tekniğine, önceki incelemelere ve klinik soruya göre uyarlanmalıdır.
| Önemli kullanım notu Bu içerikteki cümleler eğitim amaçlı örneklerdir. Hazır metin, görüntü değerlendirmesinin veya radyoloğun klinik kararının yerini tutmaz. Taraf, düzey, boyut, teknik yeterlilik, karşılaştırma ve sonuç her olguda yeniden doğrulanmalıdır. |
|---|
Raporlamaya teknik değerlendirmeyle başlayın
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Teknik olarak yeterli PA akciğer grafisi | İnceleme PA akciğer grafisi olarak elde edilmiştir. İnspirasyon ve ekspojur tanısal değerlendirme için yeterlidir. |
| Portatif AP grafi | İnceleme portatif AP projeksiyonda elde edilmiştir. Kardiyomediastinal genişlik ve bazal alanlar, çekim tekniğine bağlı sınırlılıklar dikkate alınarak değerlendirilmiştir. |
| Yetersiz inspirasyon | Düşük inspirasyon düzeyi nedeniyle bazal parankimal dansite artışlarının değerlendirilmesi kısıtlıdır. |
| Rotasyon | Hasta rotasyonu mediastinal konturların değerlendirilmesini kısıtlamaktadır. |
| Tek yönlü inceleme | Lateral grafi bulunmadığından retrosternal ve retrokardiyak alanların değerlendirilmesi sınırlıdır. |
Normal veya akut bulgu saptanmayan grafiler
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Genel normal ifade | Kardiyomediastinal silüet doğal genişliktedir. Akciğer alanlarında fokal hava boşluğu opasitesi izlenmemiştir. Plevral efüzyon veya pnömotoraks saptanmamıştır. |
| Akut kardiyopulmoner bulgu yok | Akut kardiyopulmoner patoloji lehine radyografik bulgu saptanmamıştır. |
| Sinüsler | Kostofrenik sinüsler açıktır. |
| Kalp boyutu | Kardiyotorasik oran, çekim tekniği dikkate alındığında normal sınırlardadır. |
| Öncekiyle karşılaştırma | Önceki incelemeyle karşılaştırıldığında belirgin değişiklik izlenmemiştir. |
Parankimal opasite ve konsolidasyon
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Fokal hava boşluğu opasitesi | Sağ alt zonda, kalp kenarını kısmen silen fokal hava boşluğu opasitesi izlenmiştir. |
| Konsolidasyon | Sol alt lob projeksiyonunda hava bronkogramları içeren konsolidasyon mevcuttur. |
| Yamalı opasiteler | Her iki akciğerde, alt zonlarda daha belirgin, yamalı hava boşluğu opasiteleri izlenmektedir. |
| Belirsiz küçük opasite | Sağ üst zonda yaklaşık ... mm çapında nodüler opasite izlenmiştir. Önceki incelemelerle karşılaştırma ve klinik gereklilik halinde ileri kesitsel değerlendirme düşünülebilir. |
| Kaçınılması gereken ifade | “İnfiltrasyon” tek başına farklı klinisyenlerce farklı yorumlanabilir. Mümkün olduğunda opasitenin dağılımını ve morfolojisini tanımlayın: konsolidasyon, retiküler opasite, nodüler opasite veya çizgisel atelektatik opasite gibi. |
Atelektazi, volüm kaybı ve kronik değişiklikler
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Lineer atelektazi | Sol bazalde ince lineer atelektatik opasite izlenmiştir. |
| Subsegmenter atelektazi | Sağ orta-alt zonda subsegmenter atelektatik bant mevcuttur. |
| Lober volüm kaybı | Sağ üst lobda volüm kaybı ve fissürde yukarı yer değiştirme izlenmiştir. |
| Kronik skar | Sol apekste plevroparankimal fibrotik değişiklikler izlenmektedir. |
| Karşılaştırmalı ifade | Bazal çizgisel opasiteler önceki incelemeyle benzerdir ve kronik atelektatik/fibrotik değişikliklerle uyumludur. |
Plevra ve acil bulgular
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Plevral efüzyon | Sağ kostofrenik sinüste küntleşmeye neden olan az miktarda plevral efüzyon mevcuttur. |
| Bilateral efüzyon | Bilateral, solda daha belirgin plevral efüzyon izlenmiştir. |
| Pnömotoraks | Sağ hemitoraks apikalinde yaklaşık ... mm kalınlığa ulaşan pnömotoraks izlenmektedir. |
| Tansiyon bulguları | Pnömotoraksa eşlik eden mediastinal şift ve belirgin hemitoraks basınç artışı bulguları mevcuttur; acil klinik iletişim önerilir. |
| Negatif ifade | Plevral efüzyon veya pnömotoraks saptanmamıştır. |
Kardiyomediastinal ve vasküler ifadeler
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Kardiyomegali | Kardiyomediastinal silüet genişlemiştir. |
| Pulmoner vasküler konjesyon | Pulmoner vasküler yapılarda belirginleşme ve üst zonlara redistribüsyon izlenmektedir. |
| Ödem lehine bulgular | Bilateral perihiler ve bazal interstisyel-alveoler opasiteler ile plevral efüzyonlar, uygun klinik bağlamda pulmoner ödem lehine değerlendirilebilir. |
| Aort | Aortik arkta aterosklerotik kalsifikasyonlar izlenmiştir. |
| Mediasten | Mediastinal konturlarda belirgin genişleme saptanmamıştır. |
Tüp, kateter ve cihaz kontrolü
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Endotrakeal tüp | Endotrakeal tüp ucu karinadan yaklaşık ... cm proksimaldedir. |
| Santral venöz kateter | Sağ internal juguler ven yoluyla yerleştirilen santral venöz kateterin ucu vena kava süperiorun alt kesimi düzeyindedir. |
| Nazogastrik sonda | Enterik sonda diyaframı geçmekte, distal ucu mide projeksiyonunda sonlanmaktadır. |
| Dren | Sağ toraks tüpü ucu ... düzeyinde izlenmektedir. |
| Komplikasyon | Yeni cihaz yerleşimi sonrasında pnömotoraks saptanmamıştır. |
Raporu imzalamadan önce kısa kontrol
- Çekim tekniği raporun yorumunu değiştiriyor mu?
- Bulgunun tarafı, zonu/lobu ve yaygınlığı açık mı?
- “İnfiltrasyon” gibi belirsiz bir terim yerine morfoloji tanımlandı mı?
- Önceki incelemeyle değişim varsa belirtildi mi?
- Acil bir bulgu varsa klinik ekiple doğrudan iletişim gereksinimi değerlendirildi mi?
Kaynaklar
- American College of Radiology. ACR Practice Parameter for Communication of Diagnostic Imaging Findings. Revised 2025. Kaynak (yeni sekmede açılır)
- Hartung MP, Bickle IC, Gaillard F, Kanne JP. How to Create a Great Radiology Report. RadioGraphics. 2020;40(6). Kaynak (yeni sekmede açılır)
- Bankier AA, MacMahon H, Colby T, et al. Fleischner Society: Glossary of Terms for Thoracic Imaging. Radiology. 2024;310(2):e232558. Kaynak (yeni sekmede açılır)
Klinik kullanım notu
Bu içerik eğitim amaçlıdır ve hastaya özel tıbbi tavsiye değildir. Her rapor ifadesi, şablon, sınıflandırma sonucu ve öneri görüntülerin tamamı, klinik durum, güncel kılavuzlar ve kurum protokolüyle hekim tarafından doğrulanmalı ve düzenlenmelidir.
Aynı ifadeleri her seferinde baştan yazmayın
İlgili ifade grubunu RadPhrases kısayoluyla çağırın; taraf, yerleşim ve bulgunun derecesini olguya göre düzenleyin.
İlgili hesaplayıcılar
Bu konuya ait diğer kontrol listelerini, ifadeleri ve sistematikleri inceleyin.