Tüm Batın USG’de Sık Kullanılan Rapor İfadeleri
Tüm batın USG’de teknik sınırlılıkları, organ bulgularını ve klinik açıdan önemli negatifleri açık biçimde aktaran örnek rapor ifadeleri.

RAPOR İFADELERİ · TÜM BATIN USG
Tüm batın ultrasonografi raporunda önemli olan her organ için uzun cümleler kurmak değil; incelemenin kapsamını ve sınırlılıklarını açıkça belirtmek, klinik soruyla ilişkili pozitif ve kritik negatif bulguları öne çıkarmaktır.
Ultrasonografi operatöre, hasta hazırlığına, vücut yapısına ve barsak gazına bağlı bir incelemedir. Bu nedenle “normal” ifadesi yalnızca yeterince değerlendirilebilen organ ve alanlar için kullanılmalıdır. Aşağıdaki örneklerde ölçüm ve derece alanları yer tutucu olarak bırakılmıştır.
| Önemli kullanım notu Bu içerikteki cümleler eğitim amaçlı örneklerdir. Hazır metin, görüntü değerlendirmesinin veya radyoloğun klinik kararının yerini tutmaz. Taraf, düzey, boyut, teknik yeterlilik, karşılaştırma ve sonuç her olguda yeniden doğrulanmalıdır. |
|---|
Teknik, hazırlık ve sınırlılık
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Standart teknik | Tüm batın ultrasonografi, konveks prob kullanılarak gri skala ve gerekli alanlarda renkli Doppler inceleme ile gerçekleştirilmiştir. |
| Açlık yetersizliği | Yetersiz açlık nedeniyle safra kesesi kontrakte görünümde olup lümen ve duvar değerlendirmesi sınırlıdır. |
| Barsak gazı | Yoğun barsak gazı nedeniyle pankreasın korpus ve kuyruk kesimleri yeterli değerlendirilememiştir. |
| Vücut yapısı | Hastanın vücut yapısına bağlı akustik penetrasyon kısıtlılığı nedeniyle derin yerleşimli yapılar sınırlı değerlendirilmiştir. |
| Kooperasyon | Solunum ve pozisyon kooperasyonunun yetersizliği incelemeyi kısmen sınırlamıştır. |
Karaciğer ifadeleri
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Normal karaciğer | Karaciğer boyutu ve konturları doğaldır. Parankim ekojenitesi homojendir. Fokal solid veya kistik lezyon izlenmemiştir. |
| Hepatomegali | Karaciğer kraniokaudal boyutu ... mm ölçülmüş olup artmıştır. |
| Steatoz | Karaciğer parankim ekojenitesi diffüz artmış olup hepatosteatoz ile uyumludur. |
| Steatoz ve sınırlılık | Belirgin steatoza bağlı posterior atenüasyon nedeniyle derin parankim ve küçük fokal lezyonların değerlendirilmesi kısıtlıdır. |
| Sirotik morfoloji | Karaciğer konturları nodüler, parankim ekojenitesi heterojendir; kronik parankimal hastalık açısından klinik ve laboratuvar korelasyon önerilir. |
| Basit kist | Karaciğer ... segmentte ... mm çapında, ince duvarlı, anekoik ve posterior akustik güçlenme gösteren basit kist izlenmiştir. |
| Solid lezyon | Karaciğer ... segmentte ... mm boyutlarında, ... ekojenitede fokal lezyon izlenmiştir. Lezyon karakterizasyonu klinik gereklilik halinde kontrastlı kesitsel görüntüleme ile tamamlanabilir. |
Safra kesesi ve safra yolları
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Normal safra kesesi | Safra kesesi yeterli distansiyondadır; duvar kalınlığı doğaldır. Lümeninde taş veya çamur izlenmemiştir. |
| Kolelitiazis | Safra kesesi lümeninde en büyüğü ... mm olan, posterior akustik gölgelenme gösteren hareketli kalküller izlenmiştir. |
| Çamur | Safra kesesi lümeninde akustik gölgelenme oluşturmayan, seviye veren ekojen içerik safra çamuru ile uyumludur. |
| Akut kolesistit lehine | Safra kesesi duvarı kalınlaşmış olup perikolesistik sıvı ve sonografik Murphy bulgusu mevcuttur; klinik-laboratuvar bulgularla birlikte akut kolesistit açısından değerlendirilmelidir. |
| Koledok | Koledok çapı ... mm ölçülmüştür; bu değer hastanın yaşı ve kolesistektomi öyküsü dikkate alınarak değerlendirilmelidir. |
| İntrahepatik yollar | İntrahepatik safra yollarında belirgin dilatasyon izlenmemiştir. |
| Kolesistektomi | Kolesistektomi öyküsü bulunan hastada safra kesesi izlenmemektedir. Safra yollarının kalibrasyonu cerrahi öykü dikkate alınarak değerlendirilmiştir. |
Pankreas ve dalak
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Pankreas normal | Pankreasın değerlendirilebilen kesimleri doğal boyut ve ekojenitededir; fokal lezyon izlenmemiştir. |
| Pankreas kısıtlı | Pankreas barsak gazı nedeniyle kısmen değerlendirilebilmiştir. |
| Pankreas kanalı | Ana pankreatik kanalda belirgin dilatasyon izlenmemiştir. |
| Dalak normal | Dalak boyutu ve parankim ekojenitesi doğaldır; fokal lezyon saptanmamıştır. |
| Splenomegali | Dalak uzun aksı ... mm ölçülmüş olup artmıştır. |
| Dalak lezyonu | Dalak parankiminde ... mm boyutunda ... özellikte fokal lezyon izlenmiştir. |
Böbrekler ve toplayıcı sistem
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Normal böbrekler | Her iki böbrek boyutları, konturları ve parankim kalınlıkları doğaldır. Toplayıcı sistemlerde dilatasyon izlenmemiştir. |
| Parankimal ekojenite | Her iki böbrekte parankim ekojenitesi artmıştır; kronik parankimal böbrek hastalığı açısından klinik ve laboratuvar bulgularıyla birlikte değerlendirilmesi önerilir. |
| Hidronefroz | Sağ böbrek toplayıcı sisteminde ... derecede dilatasyon izlenmektedir. |
| Taş | Sol böbrek alt pol kaliksinde ... mm boyutunda, posterior akustik gölgelenme gösteren kalkül izlenmiştir. |
| Basit kist | Sağ böbrek orta polde ... mm çapında, ince duvarlı anekoik basit kortikal kist mevcuttur. |
| Kompleks kistik lezyon | Sol böbrekte iç septasyon/duvar kalınlaşması/solid komponent şüphesi içeren kistik lezyon izlenmiştir. Kontrastlanma özellikleri USG ile değerlendirilemediğinden kesitsel görüntüleme ile karakterizasyon önerilebilir. |
| Uyarı | Bosniak sınıflaması esas olarak kontrastlı BT ve MR özelliklerine dayanır. Gri skala USG’de kompleks kistik lezyonu betimlemek, sınıflamayı varsaymaktan daha güvenlidir. |
Mesane, prostat/uterus ve serbest sıvı
| Senaryo / amaç | Örnek rapor ifadesi ve kullanım notu |
|---|---|
| Mesane | Mesane yeterli distansiyondadır; duvar kalınlığı ve konturları doğaldır. Lümen içerisinde belirgin kitle veya kalkül izlenmemiştir. |
| Yetersiz distansiyon | Mesane yetersiz distansiyon nedeniyle sınırlı değerlendirilmiştir. |
| Rezidü | İşeme öncesi mesane hacmi yaklaşık ... mL, işeme sonrası rezidü hacmi yaklaşık ... mL olarak hesaplanmıştır. |
| Prostat | Prostat hacmi yaklaşık ... mL olup ... olarak değerlendirilmiştir. |
| Uterus/adneks | Uterus ve adneksiyal alanlar transabdominal incelemenin sınırlılıkları dahilinde değerlendirilmiştir; ayrıntılı pelvik değerlendirme endikasyona göre ayrı inceleme gerektirebilir. |
| Serbest sıvı yok | İntraperitoneal serbest sıvı izlenmemiştir. |
| Serbest sıvı | Pelviste / perihepatik alanda az miktarda serbest sıvı izlenmiştir; klinik bağlamla birlikte değerlendirilmelidir. |
Raporu imzalamadan önce kısa kontrol
- Her organ gerçekten yeterli değerlendirildi mi, yoksa teknik sınırlılık belirtilmeli mi?
- Ölçümler doğru düzlemde ve birimleriyle yazıldı mı?
- Fokal lezyonda taraf, segment/pol, boyut ve temel sonografik özellikler tanımlandı mı?
- Klinik öneri, USG’nin gerçekten yanıtlayamadığı bir soruya yönelik mi?
- Sonuç bölümü bulguları tekrarlamak yerine klinik açıdan önemli noktaları özetliyor mu?
Kaynaklar
- American College of Radiology. ACR Practice Parameter for Communication of Diagnostic Imaging Findings. Revised 2025. Kaynak (yeni sekmede açılır)
- Hartung MP, Bickle IC, Gaillard F, Kanne JP. How to Create a Great Radiology Report. RadioGraphics. 2020;40(6). Kaynak (yeni sekmede açılır)
- American College of Radiology. ACR–SPR–SRU Practice Parameter for the Performance and Interpretation of Diagnostic Ultrasound Examinations. Revised 2023. Kaynak (yeni sekmede açılır)
- Silverman SG, Pedrosa I, Ellis JH, et al. Bosniak Classification of Cystic Renal Masses, Version 2019. Radiology. 2019;292(2):475-488. Kaynak (yeni sekmede açılır)
Klinik kullanım notu
Bu içerik eğitim amaçlıdır ve hastaya özel tıbbi tavsiye değildir. Her rapor ifadesi, şablon, sınıflandırma sonucu ve öneri görüntülerin tamamı, klinik durum, güncel kılavuzlar ve kurum protokolüyle hekim tarafından doğrulanmalı ve düzenlenmelidir.
Aynı ifadeleri her seferinde baştan yazmayın
İlgili ifade grubunu RadPhrases kısayoluyla çağırın; taraf, yerleşim ve bulgunun derecesini olguya göre düzenleyin.
İlgili hesaplayıcılar
Bu konuya ait diğer kontrol listelerini, ifadeleri ve sistematikleri inceleyin.