BI-RADS v2025'te Neler Değişti? Radyoloji Asistanları İçin İlk Bakış

BI-RADS v2025'te Neler Değişti?

American College of Radiology, BI-RADS v2025 Manual ile meme görüntüleme sözlüğünü ve rapor yapısını kapsamlı biçimde güncelledi. Yeni sürüm; mamografi, ultrasonografi, MR ve denetim/sonuç izleme bölümlerini korurken kontrastlı mamografiyi (CEM) ayrı ve bütünleşik bir bölüm olarak ekliyor.

Bu yazı, eski beşinci baskıya alışkın bir radyoloji asistanının yeni sürüme geçerken önce fark etmesi gereken değişiklikleri özetler. BI-RADS v2025 Manual'ın yerini tutmaz ve ayrıntılı kategori/terim kullanımı için resmî kılavuz gereklidir.

En temel değişiklik: “Atlas” yerine “Manual”

ACR, içeriğin kapsamını yansıtmak için “BI-RADS Atlas” adını “BI-RADS Manual” olarak değiştirdi. Sürüm adlandırması da baskı numarası yerine yayın yılına geçti. Böylece “altıncı baskı” yerine BI-RADS v2025 ifadesi kullanılıyor.

Yeni sürüm, önceki 696 sayfalık yapıdan 896 sayfalık daha kapsamlı bir kaynağa genişledi ve farklı modalitelerden daha fazla klinik örnek içeriyor.

Rapor yapısı modaliteler arasında daha uyumlu

v2025'in ana hedeflerinden biri, mamografi, US ve MR raporlarının mümkün olduğunca benzer mantıkla düzenlenmesi. Genel akış şu başlıkları içerir:

1. Endikasyon
2. Önceki incelemelerle karşılaştırma
3. Teknik veya görüntüleme parametreleri
4. Modaliteye özgü doku/dansite bilgisi
5. Bulgular
6. Değerlendirme
7. Yönetim önerisi

Asistan için pratik sonuç şudur: “bulgu paragrafı” ile “nihai değerlendirme ve öneri” birbirinden açık biçimde ayrılmalıdır. Teknik bilgi raporda görünür hâle gelir ve karşılaştırma daha erken bölümde yer alır.

BI-RADS 0 ifadesi iki farklı gereksinimi ayırıyor

Önceki kullanımda BI-RADS 0, ek görüntüleme ve/veya önceki görüntü gereksinimini tek ifade altında birleştirebiliyordu. v2025, bunu daha açık iki duruma ayırır:

• Ek görüntüleme değerlendirmesi gerekli
• Önceki görüntülerle karşılaştırma gerekli

Bu ayrım, hastanın geri çağrılması ve iş akışının planlanması açısından önemlidir. “Önceki inceleme bekleniyor” ile “hedefli US veya ek mamografi gerekiyor” aynı işlemi gerektirmez.

BI-RADS 6 yönetim dili genişledi

Bilinen biyopsiyle kanıtlanmış malignite için kullanılan kategori 6'nın yönetim dili, yalnızca cerrahi eksizyona odaklı ifadeden daha geniş bir klinik izlem ve kesin lokal tedavi çerçevesine taşındı. Bu değişiklik, kesin lokal tedavinin her zaman cerrahiyle sınırlı olmayabileceğini kabul eder.

Rapor, hastanın hâlihazırda tanı almış olduğunu açıkça belirtmeli; yeni şüpheli bulgular varsa bunlar ayrıca tarif edilmelidir.

Kontrastlı mamografi artık ana bölüm

CEM, v2025’te ek materyal olmaktan çıkarak kılavuzun ana bölümlerinden biri hâline geldi. Bu değişiklik, CEM’de:

• Edinim ve teknik standartlarının
• Bulgular için ortak sözlüğün
• Rapor organizasyonunun
• Değerlendirme yaklaşımının

daha belirgin biçimde standardize edildiği anlamına gelir.

CEM raporlayan bir merkezde kullanılan yerel şablonlar, v2025'in resmî terminolojisiyle karşılaştırılmalıdır.

Mamografide dikkat çeken değişiklikler

DBT'de kitle tanımı

Önceki yaklaşımda bir kitlenin tanımı için iki projeksiyonda görülmesi vurgulanırken, v2025 dijital meme tomosentezinde gerekli özelliklerin tek projeksiyonda ortaya konabileceğini kabul eder. Bu, DBT kesitlerinin lezyonun üç boyutlu özelliklerini daha iyi gösterebilmesiyle ilişkilidir.

“Microlobulated” sınır terimi çıkarıldı

“Mikrolobüle” sınır terimi, “lobulated” şekil terimiyle karışmayı azaltmak amacıyla sınır seçeneklerinden çıkarıldı. Bu görünümün uygun olduğunda “indistinct” sınır kapsamında tanımlanması önerilir. Buna karşılık “lobulated” şekil terimi yeniden sözlüğe alınmıştır.

Bazı kalsifikasyon terimleri sadeleşti

v2025, yiyecek benzetmelerini azaltan ve morfolojiyi öne çıkaran değişiklikler içerir. Örneğin “popcorn-like” ifade ayrı bir vurgu olmaktan çıkarılıp “coarse” başlığına alınır; “milk of calcium” yerine görünümü tarif eden “layering” terimi kullanılır. “Dystrophic” ayrı bir terim olmaktan çıkarılıp coarse grubu içinde ele alınır.

Gelişen asimetri terimi değişti

“Developing asymmetry”, zaman içindeki değişimi lezyon adının içine gömdüğü için sözlük tanımı olarak kaldırılmıştır. Asimetri morfolojisi ve önceki incelemeye göre yeni/artmış olması raporda ayrı unsurlar şeklinde ifade edilmelidir.

Meme ultrasonunda dikkat çeken değişiklikler

Doku kompozisyonu genişledi

US bölümünde doku paterni ve glandüler doku bileşeni gibi alt tanımlar eklenmiştir. Bu yapı, özellikle tarama US'sinde arka plan dokusunu daha standart anlatmayı amaçlar.

“Non-mass lesion” yeni bir bulgu olarak eklendi

v2025, üç boyutta seçilebilen ancak belirgin kitle sınırı ve şekli olmayan, normal dokudan farklı odaklar için “non-mass lesion” kavramını ekler. Bu terim, “kitle değil ama anormal alan” olarak gelişigüzel kullanılmamalı; resmî tanım ve örneklerle öğrenilmelidir.

Terminoloji uyumu

Bazı terimler modaliteler arasında uyum için güncellenmiştir:

• “Not parallel” → “Non-parallel”
• “Not circumscribed” → “Non-circumscribed”
• “Complex cystic and solid” → “Mixed solid and cystic”
• “Absent vascularity” → “Avascular”
• “Vessels in rim” → “Peripheral vascularity”

Türkçe rapor şablonlarında birebir İngilizce çeviri yerine kurumun kabul ettiği tutarlı Türkçe karşılıklar seçilmeli, ancak kullanıcı İngilizce manuelde hangi terime karşılık geldiğini anlayabilmelidir.

Lenf nodları ayrı ve daha kapsamlı ele alınıyor

İntramamaryan, aksiller, internal mamaryan ve supraklaviküler lenf nodlarının morfoloji, raporlama ve evreleme açısından tartışması genişletilmiştir. Aksiller adenopatiyi yalnızca “eşlik eden özellik” satırına sıkıştırmak yerine nodun morfolojisini ve klinik bağlamı açıkça yazmak önem kazanır.

Meme MR'da dikkat çeken değişiklikler

“Focus” bulgusu kaldırıldı

Önceki sürümde kullanılan “focus” ayrı bir bulgu kategorisi olmaktan çıkarılmıştır. Küçük kontrastlanan bulgular, resmî v2025 sözlüğündeki uygun kategori ve tanımlarla ele alınmalıdır.

T2 sinyal intensitesi kitle alt özelliğine eklendi

Kitleler için T2 sinyalinin hiperintens veya hiperintens olmaması biçiminde alt tanımlar eklenmiştir. Bu özellik tek başına değerlendirme kategorisini belirlemez; morfoloji ve kontrastlanma özellikleriyle birlikte yorumlanır.

Bazı MR terimleri sadeleşti

• “Kinetic curve assessment” yerine “enhancement kinetics”
• “Initial phase” yerine “early phase”
• “Rim enhancement” yerine “thick rim enhancement”
• “Invasion” yerine bazı bağlamlarda “involvement”

Peritümoral ödem eşlik eden özellikler arasına eklenmiştir.

Edinim parametreleri daha görünür

MR bölümünde kısaltılmış protokoller ve difüzyon ağırlıklı görüntüleme hakkında yeni bilgiler bulunur. Rapor şablonunun, gerekli olduğunda edinim parametrelerini ve arka plan parankimal kontrastlanmayı açık biçimde taşıması beklenir.

Asistan için ne değişmeli?

1. Eski akıllı metinleri körlemesine kullanmayın

On yıldan uzun süredir değişmeden kullanılan makrolarda kaldırılmış veya yeniden adlandırılmış terimler bulunabilir. Meme görüntüleme kısayolları sürüm etiketi taşımalıdır.

2. Rapor sırasını standardize edin

Endikasyon, karşılaştırma, teknik, bulgular, değerlendirme ve öneri ayrımını görünür yapın.

3. Bulguyu ve değişimi ayrı yazın

Örneğin “gelişen asimetri” yerine asimetrinin morfolojisini ve önceki incelemeye göre yeni/artmış olduğunu ayrı cümlelerde belirtin.

4. Modaliteler arası aynı hastayı eşleştirin

Saat yönü, meme başına mesafe, derinlik ve doku katmanı gibi konum bilgileri mamografi-US-MR korelasyonunu kolaylaştırır.

5. BI-RADS kategorisini bulgu listesiyle uyumlu tutun

Birden fazla bulgu varsa nihai kategori, en şüpheli bulguya göre verilir; öneri her bulgu için anlaşılır olmalıdır.

Örnek rapor organizasyonu

ENDİKASYON Palpabl sol meme kitlesinin değerlendirilmesi.

KARŞILAŞTIRMA 15.03.2025 tarihli mamografi ile karşılaştırılmıştır.

TEKNİK Bilateral dijital mamografi ve tomosentez görüntüleri elde edilmiştir.

MEME DANSİTESİ [BI-RADS v2025 uyumlu dansite ifadesi]

BULGULAR Sol meme üst dış kadranda ...

DEĞERLENDİRME BI-RADS 4 — şüpheli bulgu.

ÖNERİ US eşliğinde kor biyopsi önerilir.

Bu yalnızca bir yapı örneğidir; kategori dili ve ayrıntılı sözlük için resmî BI-RADS v2025 Manual kullanılmalıdır.

Sık sorulan sorular

BI-RADS kategorileri tamamen değişti mi?

Kategorilerin temel 0–6 yapısı korunmuştur; ancak terminoloji, rapor organizasyonu, modalite bölümleri ve bazı yönetim ifadeleri güncellenmiştir.

Eski beşinci baskı artık kullanılamaz mı?

Yeni rapor ve eğitim materyallerinin v2025 ile uyumlu hâle getirilmesi gerekir. Geçiş süresi ve yerel uygulama kurum tarafından yönetilebilir.

BI-RADS v2025 ücretsiz mi?

Tam manual ACR tarafından satışa sunulmaktadır. ACR, ana yenilikleri özetleyen kamuya açık bir “What's New?” dokümanı yayımlamıştır.

Kaynaklar

1. American College of Radiology. Breast Imaging Reporting & Data System (BI-RADS). Kaynak (yeni sekmede açılır)
2. American College of Radiology. ACR BI-RADS v2025 Manual — What's New? November 2025. Kaynak (yeni sekmede açılır)
3. Newell MS, Destounis SV, Leung JWT, DeMartini WB, Lee CH, Eby PR. ACR BI-RADS v2025 Manual. Reston, VA: American College of Radiology; 2025.