İnsidental Solid Akciğer Nodülü Raporlama: Ölçüm ve Sonuç Örnekleri

İnsidental solid nodül rapor çerçevesi

Bu iskelet, BT’de insidental olarak saptanan solid pulmoner nodül için hazırlanmıştır. Köşeli parantezleri olguya göre doldurun, önceki incelemeyi belirtin ve öneriyi ancak hastanın ve incelemenin ilgili kılavuzun kapsamına girdiğini doğruladıktan sonra yazın.

İnceleme: [İntravenöz kontrastlı/kontrastsız] toraks BT. [İnce kesitli akciğer rekonstrüksiyonları mevcut.]

Karşılaştırma: [GG AA YYYY tarihli toraks BT / Karşılaştırılabilecek önceki toraks BT yok.]

Bulgular: [Sağ/sol] [üst/orta/alt] lobda, [segment/konum] düzeyinde [solid, kalsifiye olmayan] pulmoner nodül izlenmektedir. [Uzun eksen] × [kısa eksen] mm (ortalama çap [yuvarlanmış] mm) ölçülmüş olup [seri/görüntü] üzerindedir. Kenar özellikleri [düzgün/lobüle/spiküle/diğer]. [Makroskopik yağ veya kalsifikasyon varsa belirtin.] [Başka nodül yoktur / Diğer nodüller aşağıda listelenmiştir.] [Amfizem veya pulmoner fibroz gibi ilgili eşlik eden risk bulgularını tanımlayın.]

Sonuç:
1. [Lokalizasyon ve morfoloji] özellikte, [önceki incelemeye göre değişmemiş/yeni/önceden görüntülenmemiş], ortalama [ ] mm solid pulmoner nodül. [Kapsama uygun insidental nodül için seçilen kılavuz temelli seçeneği ve uygunsa aralığı belirtin.]
2. [Varsa klinik açıdan önemli ek bulgu.]

Bu metin bir rapor çerçevesidir; hastaya özel yönetim kararı değildir. İlgili görüntüler ve yapılar incelenmediyse negatif ifade kullanmayın. Nodül kalsifiye, yağ içeren, parsiyel solid ya da buzlu cam dansitesindeyse bunu doğru tanımlayın ve o bulguya yönelik önerileri kullanın.

Boyut eşiğini uygulamadan önce doğru yolu seçin

Fleischner Society 2017 önerileri erişkinlerde insidental saptanan nodüller içindir. Akciğer kanserinin nadir olduğu 35 yaş altındaki kişiler, akciğer metastazı riski taşıyan bilinen kanser hastaları ve enfeksiyon riski bulunan immün sistemi baskılanmış hastalar için amaçlanmamıştır. Bir tarama sistemi değildir: akciğer kanseri tarama incelemesindeki nodüller, geçerli ACR Lung-RADS sürümüyle değerlendirilmelidir. Subsolid nodüllerin önerileri ayrıdır.

Önerinin neden seçildiğini açıklamaya yetecek bağlamı kaydedin:

• Nodül tanısal BT’de tesadüfen mi bulundu, yoksa tarama incelemesinde mi?
• Hasta kılavuzun hedef popülasyonuna giriyor mu?
• Lezyon gerçekten nodül mü; skar, damar, atelektazi ya da tipik fissür komşuluğu intrapulmoner lenf nodu olabilir mi?
• Stabiliteyi veya büyümeyi gösterebilecek önceki BT var mı?
• Yaş, sigara maruziyeti, üst lob yerleşimi, şüpheli morfoloji, amfizem veya pulmoner fibroz risk değerlendirmesini etkiliyor mu?
• BT, önceki incelemeyle teknik olarak karşılaştırılabilir mi?

Risk yalnızca sigara öyküsüyle belirlenmez. Önerilen aralıklar morfolojiye, hasta riskine, eşlik eden hastalıklara ve tercihlere göre klinik değerlendirme yapılmasına izin verir. Boyuta dayalı aralıktan farklı bir karar veriliyorsa, klinik açıdan önemli olduğunda gerekçesini belirtin.

Ölçümü tutarlı ve karşılaştırmayı tekrarlanabilir kılın

Genellikle 1,5 mm veya daha ince, bitişik kesitler küçük nodüllerin karakterizasyonuna ve ölçümüne yardımcı olur. En büyük boyutları gösteren görüntü düzleminde, aynı görüntü üzerinde uzun ve kısa eksenleri ölçün; ortalamasını alıp en yakın tam milimetreye yuvarlayın. Yöntemin desteklemediği ondalıklı kesinlikten kaçının. 10 mm’den büyük nodüllerde ortalamaya ek olarak iki ekseni de vermek yararlı olabilir.

Önceki BT varsa aynı nodülü benzer düzlem, rekonstrüksiyon ve akciğer penceresinde doğrudan karşılaştırın. Önceki incelemenin tarihini ve biliniyorsa ölçümünü kaydedin. Küçük farklar teknik ya da ölçüm değişkenliğine bağlı olabilir; milimetrenin onda biri düzeyindeki farkı veya uyumsuz kesit kalınlığındaki incelemeleri tek başına büyüme olarak adlandırmayın. İlk incelemenin kesitleri kalınsa veya tarama alanı eksikse bu kısıtlılığı yazın.

Ölçüm çalışma tablosu

Solid nodüllerde sık kullanılan boyut grupları

Tek solid nodül 6 mm’den küçükse rutin takip genellikle önerilmez; yüksek riskli hastada 12. ay BT düşünülebilir. Tek nodül 6–8 mm ise 6–12 ayda BT önerilir. 18–24 ayda ek BT, yüksek riskli hastada önerilir; düşük riskli hastada morfoloji, stabilite ve hasta tercihi dikkate alınarak düşünülebilir. Tek nodül 8 mm’den büyükse kısa aralıklı BT, PET/BT, doku örneklemesi veya bunların birlikte uygulanması seçenekler arasındadır; seçim boyut, morfoloji, hasta özellikleri ve yerel uygulamaya bağlıdır.

Çoklu solid nodüller için ayrı bir yol izlenir. Tüm nodüller 6 mm’den küçükse rutin takip genellikle önerilmez; yüksek riskli hastada 12. ay BT düşünülebilir. Nodüllerden en az biri 6 mm veya daha büyükse yaklaşık 3–6 ayda BT önerilir. 6–8 mm grubundaki çoklu nodüllerde 18–24 ayda ek BT, yüksek riskli hastada önerilir; düşük riskli hastada düşünülebilir. Daha büyük veya daha şüpheli bir nodül varsa yönetimi o lezyona göre yönlendirin ve uygun olduğunda soliter nodül önerilerini uygulayın. Yönetimde en büyük değil, en şüpheli nodül yol göstericidir. Takipte karşılaştırmak için diğer ilgili nodülleri de kaydedin.

Bu aralıklar, insidental nodülü olan erişkinlerde 2017 Fleischner önerilerinin özetidir; tam kılavuzun veya hastaya özel kararın yerini tutmaz.

Kurgusal olgu örnekleri

Önceki BT’si olmayan tek 7 mm nodül

Olgu: Kurgusal 64 yaşındaki eski sigara içicisinde ince kesitli tanısal BT’de sağ üst lob apikal segmentte düzgün sınırlı, solid, 7 × 6 mm nodül görülüyor. Hafif amfizem de mevcut. Önceki BT, bilinen malignite veya immün baskılanma yok. Eski sigara öyküsü, amfizem ve üst lob yerleşiminin birleşimi nedeniyle bu örnekte yüksek riskli izlem yolu kullanılmıştır; gerçek risk değerlendirmesi olguya özgüdür.

İnceleme: Bitişik ince kesitli akciğer rekonstrüksiyonları ile kontrastsız toraks BT.

Karşılaştırma: Önceki toraks BT yok.

Bulgular: Sağ üst lob apikal segmentte düzgün sınırlı solid nodül, 7 × 6 mm (ortalama çap 7 mm) ölçülmüştür. Hafif sentrilobüler amfizem mevcuttur. Başka pulmoner nodül saptanmamıştır.

Sonuç: Sağ üst lobda soliter 7 mm solid nodül. Bu örnekteki yüksek risk bağlamı nedeniyle 6–12 ayda ve tekrar 18–24 ayda toraks BT önerilir.

Olgu kurgusaldır. Gerçek rapor hastanın risk profiline, görüntü kalitesine, morfolojiye, önceki incelemelere ve yerel takip uygulamasına göre düzenlenmelidir.

Biri en az 6 mm olan çoklu nodüller

Olgu: Hafif amfizemi olan kurgusal 68 yaşındaki aktif sigara içicisinde 3 mm, 5 mm ve 7 mm ölçülen üç solid nodül vardır. 7 mm nodül sol üst lobda ve hafif lobüledir. Önceki BT, bilinen kanser veya immün baskılanma yoktur. Örnek yüksek riskli izlem yolunu kullanır.

Bulgular: Üç solid pulmoner nodül izlenmektedir: sol üst lobda hafif lobüle, 7 mm nodül; sağ alt lobda düzgün sınırlı, 5 mm nodül ve sol alt lobda düzgün sınırlı, 3 mm nodül. Hafif sentrilobüler amfizem mevcuttur. Karşılaştırılabilecek önceki BT yoktur.

Sonuç: Sol üst lobda 7 mm hafif lobüle nodülün de bulunduğu çoklu solid pulmoner nodüller. Bu yüksek riskli insidental nodül senaryosunda yaklaşık 3–6 ayda ve tekrar 18–24 ayda toraks BT önerilir. Karşılaştırmada sol üst lobdaki nodül en şüpheli lezyondur.

8 mm’den büyük nodül

Olgu: Kurgusal 70 yaşındaki kişide yeni saptanan 11 mm spiküle solid nodül vardır. Sonuç, bulguyu tanımlayıp tek bir seçeneği otomatik karar gibi sunmadan olası yaklaşımları özetleyebilir:

Sonuç: Sağ üst lobda yeni saptanan 11 mm spiküle solid nodül. Kısa sürede klinik değerlendirme önerilir. Tahmini malignite riski, morfoloji, ek hastalıklar ve hasta tercihi dikkate alınarak kısa aralıklı toraks BT, PET/BT ve/veya doku örneklemesi seçenekleri değerlendirilebilir.

Raporlama kontrol listesi

• İncelemeyi ve intravenöz kontrast kullanılıp kullanılmadığını belirtin.
• İnsidental nodül ile tarama bağlamını ayırın; kılavuz uygunluğunu doğrulayın.
• İlgili her nodülü taraf, lob ve konumuyla tanımlayın.
• Solid dansiteyi ve önemli morfolojik özellikleri belirtin.
• Uzun ve kısa eksenleri, tam milimetreye yuvarlanmış ortalama çapı ve görüntü referansını verin.
• En uygun önceki BT ile karşılaştırın; karşılaştırılabilirlik kısıtlıysa belirtin.
• Çoklu nodüllerde en şüpheli lezyonu gösterin, takip için diğer lezyonları da kaydedin.
• Sonucu kısa tutun: bulgu, karşılaştırma ve uygunsa gerekçeli sonraki adım.

İfade tuzakları ve sınırlar

İnsidental tanısal BT’de Lung-RADS kategorisi kullanmayın; tarama incelemesine Fleischner aralıklarını uygulamayın. Solid nodül tablosunu buzlu cam veya parsiyel solid nodüller için kullanmayın. BT karşılaştırması yetersizken akciğer grafisine veya teknik olarak farklı, kısmi bir incelemeye dayanıp otomatik olarak “stabil” demeyin. Tipik fissür komşuluğu intrapulmoner lenf nodu takip gerektirmeyebilir; ancak morfolojinin bu tanımı gerçekten desteklemesi gerekir.

Takip önerisi malignite tanısı koymaz ve takibin gerçekleşeceğini garanti etmez. Bulguyu ve önerilen aralığı açıkça yazın; aksiyon gerektiren sonuçların iletilmesi için yerel süreci kullanın. BT morfolojisi ve zaman içindeki boyut değişimi klinik bağlamla birlikte değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

• MacMahon H, Naidich DP, Goo JM, ve ark. Guidelines for Management of Incidental Pulmonary Nodules Detected on CT Images: From the Fleischner Society 2017. Radiology. 2017;284:228–243. doi:10.1148/radiol.2017161659 (yeni sekmede açılır).
• American College of Radiology. Lung CT Screening Reporting & Data System (Lung-RADS), güncel sürüm ve arşiv (yeni sekmede açılır).

Klinik not: Örnekler eğitim amaçlıdır. Güncel önerileri gerçek hastaya, incelemeye ve yerel protokole göre uygulayın.