LI-RADS BT/MR Raporu: Gözlem Tablosu ve Örnekler

LI-RADS BT/MR raporlaması: kapsam ve hızlı çerçeve

Bu rehber, ACR LI-RADS BT/MR tanısal algoritmasının 2018 sürümünü kullanır. Bu yazının tarihi itibarıyla ACR, BT/MR tanısı için v2018'i listeler. Tedavi yanıtı değerlendirmesi için radyasyon dışı ve radyasyon temelli tedavilere yönelik ayrı BT/MR v2024 temel dokümanları vardır. Gerektiğinde kullanılan yolu ve sürümü yerel raporda belirtin; tedavi edilmemiş bir gözleme tedavi yanıtı kategorisi vermeyin.

İyi bir LI-RADS raporu üç unsuru bir araya getirir: hastanın algoritmaya uygunluğu, çok fazlı incelemenin teknik yeterliliği ve her gözlemin kategorisini destekleyen görüntüleme özellikleri. Kategori, algoritmanın tasarlandığı popülasyonda olasılığa dayalı bir görüntüleme değerlendirmesidir; histopatolojik sonuç değildir.

Uygunluk ve inceleme kontrol listesi

Kategori vermeden önce şu noktaları doğrulayın:

• Hasta, algoritmanın hedeflediği yüksek risk gruplarından birinde olan erişkin olmalıdır: siroz, kronik hepatit B enfeksiyonu veya güncel/geçmiş hepatoselüler karsinom (HCC).
• Siroz, konjenital hepatik fibrozise veya belirtilen vasküler bozukluklara bağlı olmamalıdır. Bu gruplar v2018 tanı algoritmasının dışındadır.
• İnceleme, karaciğer odağını karakterize etmeye elverişli çok fazlı BT veya kontrastlı MR olmalıdır. Tek portal venöz fazlı BT ya da kontrastsız MR gerekli özellikleri sağlamaz.
• İlgili fazların ve karaciğer kapsamının yeterliliğini kontrol edin. Ekstraselüler kontrastlı BT/MR'da arteriyel, portal venöz ve geç fazları; hepatobiliyer kontrastlı MR'da protokole uygun fazları, geçiş ve hepatobiliyer fazlar dahil, değerlendirin.
• Görüntü bozulması, eksik faz veya sınırlı kapsama alanını belirtin. LR-NC'yi yalnızca uygun bir gözlem görüntü eksikliği veya bozulması nedeniyle kategorize edilemiyorsa kullanın.
• Mümkünse önceki incelemelerin tarih ve modalitesini, gözlemin önceki boyutunu ve büyüme aralığını kaydedin.
• Tedavi edilmiş gözlemleri yeni veya tedavi edilmemiş gözlemlerden ayırın ve uygun tedavi yanıtı yolunu kullanın.

Tanı amaçlı LI-RADS'ı uygun risk grubunda olmayan bir hastadaki rastlantısal karaciğer odağına uygulamayın. Patolojiyle doğrulanmış maligniteye veya hepatoselüler kökenli olmayan, patolojiyle doğrulanmış benign lezyona LI-RADS kategorisi vermeyin. Risk grubu ya da protokol belirsizse kısıtlılığı belirtin ve LI-RADS dışındaki uygun değerlendirmeyi kullanın.

Gözlem çalışma tablosu

Tedavi edilmemiş her gözlem için bir satır doldurun. Yalnızca gerçekten değerlendirilmiş özellikleri kaydedin; çekilmemiş veya tanısal olmayan fazdaki bir özelliği yok kabul etmeyin.

Her gözlemin yerini ve en büyük çapını tanımlayın; ardından kategoriyi belirleyen majör özellikleri yazın. Majör özellikler; rim şeklinde olmayan arteriyel faz hiperboyanması (APHE), periferik olmayan washout, boyanan kapsül ve eşik büyümeyi içerir. Yardımcı özellikler güveni artırabilir veya algoritmanın izin verdiği ölçüde kategoriyi değiştirebilir; ancak bir gözlemi LR-5'e yükseltemez. Majör bir özellik belirsizse onu var kabul etmek yerine v2018 kararsızlık kuralını uygulayın.

Ölçütleri karşılıyorsa damar içi tümörü ayrıca raporlayın. Bir gözlem olasılıkla veya kesin olarak malign görünüyor ancak HCC'ye özgü değilse LR-M bu ayrımı ifade eder. LR-M'yi belirli bir tümör tipiyle eş anlamlı kullanmayın.

Yeniden kullanılabilir tanısal rapor çerçevesi

İnceleme: Karaciğer çok fazlı BT / intravenöz kontrast öncesi ve sonrası karaciğer MR'ı [uygunsa kontrast türü].

Endikasyon: [Klinik endikasyon ve LI-RADS uygunluğunu sağlayan HCC risk faktörü.]

Karşılaştırma: [Tarih ve modalite veya mevcut önceki inceleme yok.]

Teknik ve kısıtlılıklar: [Çekilen fazlar/sekanslar; görüntü kalitesi; ilgili kısıtlılıklar.]

Bulgular:
Karaciğer: [Morfoloji, zemin parankimi ve klinik açıdan önemli diğer bulgular.]

Gözlem #1: Segment [ ], [ ] mm (seri/görüntü). [Rim şeklinde olmayan APHE: var/yok. Periferik olmayan washout: var/yok/değerlendirilemedi. Boyanan kapsül: var/yok/değerlendirilemedi. Eşik büyüme: var/yok/değerlendirilemedi; karşılaştırma aralığı.] [Kullanıldıysa yardımcı özellikler.] Kategori: LR-[ ] (LI-RADS BT/MR v2018).

[Her tedavi edilmemiş gözlem için gözlem bölümünü tekrarlayın.]

Damar içi tümör: [Yok / damar ve yayılımı ile mevcut / değerlendirilemedi.]

Evreleme açısından diğer bulgular: [Portal/hepatik ven bulguları, lenf düğümleri, ekstrahepatik hastalık, asit ve inceleme kapsamında kalan diğer ilgili bulgular.]

Sonuç:
1. [Gözlem, segment, boyut, kategori ve kategoriyi destekleyen kısa özellikler.]
2. [Diğer gözlem veya damar içi tümör bulgusu.]
3. [Diğer önemli bulgu veya açıkça belirtilen kısıtlılık.]

Bu çerçeve; uygunluğu doğrulamanın, çekilen her fazı incelemenin ve geçerli yerel yolu uygulamanın yerini tutmaz.

Olgu örneği: LR-5 kategorisinde tedavi edilmemiş gözlem

Kurgusal eğitim olgusu. Kronik hepatit B'li, 67 yaşındaki erişkinde çok fazlı karaciğer MR'ı çekilmiştir. İncelemede ekstraselüler kontrast kullanılmış ve görüntü kalitesi tanısal bulunmuştur. Örnek, klinik öykünün LI-RADS uygunluğunu doğruladığını varsayar.

İnceleme: İntravenöz ekstraselüler kontrast öncesi ve sonrası karaciğer MR'ı.

Endikasyon: Kronik hepatit B; karaciğer gözleminin karakterizasyonu.

Karşılaştırma: Gözlemin 12 ay önce 9 mm ölçüldüğü çok fazlı BT ([tarih]).

Teknik: Kontrast öncesi ve sonrası arteriyel, portal venöz ve geç fazları içeren çok düzlemli, çok sekanslı MR. Görüntü kalitesi tanısal.

Bulgular:
Karaciğer konturu hafif nodülerdir. Segment VIII'deki gözlem #1, 12 mm ölçülmektedir. Rim şeklinde olmayan arteriyel faz hiperboyanması ve portal venöz fazda periferik olmayan washout gösterir. Boyanan kapsül izlenmez. 12 ayda 9 mm'den 12 mm'ye değişim eşik büyümeyi karşılamaz. Damar içi tümör saptanmamıştır. Portal ve hepatik venler açıktır. Asit veya üst batında lenfadenopati yoktur.

Sonuç:
1. Segment VIII'de 12 mm gözlem; rim şeklinde olmayan arteriyel faz hiperboyanması ve periferik olmayan washout: LI-RADS BT/MR v2018'e göre LR-5.
2. Damar içi tümör yoktur.

v2018 tanısal tablosunda, rim şeklinde olmayan APHE ve periferik olmayan washout gösteren 10–19 mm'lik gözlem LR-5 ölçütlerini karşılar. Önceki ölçüm rapora eklenmiştir; 3 mm'lik değişim eşik büyüme olarak adlandırılmamıştır. Uygun bir hastada LR-5, algoritmaya göre kesin HCC kabul edilen görüntüleme kategorisidir; patoloji yapıldığı anlamına gelmez.

Seçilmiş değişken örnekler

Sınırlı veya eksik tanısal inceleme

Teknik ve kısıtlılıklar: Şiddetli hareket artefaktı nedeniyle arteriyel faz tanısal değildir. Segment [ ]'deki gözlem #1, [ ] mm'dir. Gerekli majör özellikler güvenilir biçimde değerlendirilememektedir. Görüntü bozulması nedeniyle kategori: LR-NC.
Sonuç: Gözlem #1 bu incelemede kategorize edilememiştir (LR-NC). Klinik bağlamda tekrar veya alternatif tanısal görüntüleme düşünülebilir.

LR-NC'yi yalnızca inceleme bir gözlemi kategorize etmek için yetersiz olduğunda kullanın; iki kategori arasındaki belirsizliğin eş anlamlısı olarak kullanmayın.

Önceden tedavi edilmiş gözlem

Segment [ ]'de tedavi edilmiş gözlem #1, tedavi [tür/tarih]: Uygun ACR BT/MR tedavi yanıtı yoluna, [sürüm] göre [LR-TR kategorisi]. Uygunsa canlı tümör bileşeninin boyutu [ ] mm. [Boyanmayı ve karşılaştırmayı tanımlayın.]

Tedavi yanıtını değerlendirirken gözlemin radyasyon temelli mi yoksa radyasyon dışı lokorejyonel tedavi mi aldığını belirleyin ve karşılık gelen ACR BT/MR TRA v2024 temel dokümanını kullanın. Karaciğerin başka yerlerindeki tedavi edilmemiş gözlemler tanısal algoritma ile değerlendirilir. Tedavi öncesi kategorisi LR-5 olduğu için tedavi edilmiş bir lezyona LR-5 demeyin.

Sık görülen ifade hataları ve kapsam sınırları

• Uygunluğu atlamak: Karaciğer kitlesi olan her hastada “LR-5” aynı doğrulanmış anlama gelmez. Algoritmanın uygulanmasını sağlayan risk faktörünü kaydedin.
• Tek fazlı incelemeyi tam tanısal inceleme gibi sunmak: Gerekli kontrast fazları eksik veya tanısal değilse kısıtlılığı yazın ve desteklenmeyen kategoriden kaçının.
• Dayanağı olmadan kategori yazmak: Segmenti, boyutu ve majör özelliklerin bileşimini belirtin. Böylece sonuç denetlenebilir olur.
• Yardımcı özellikleri majör özellik gibi kullanmak: Yardımcı özellikler tek başına LR-5'i desteklemez.
• Gerekli fazı veya tanımı belirtmeden “washout” demek: Gözlenen fazı tanımlayın ve v2018 sözlüğünü uygulayın.
• Tanı ile tedavi yanıtını karıştırmak: LR-1–LR-5, LR-M, LR-TIV ve LR-NC tanısal kategorilerdir. LR-TR kategorileri tedavi edilmiş gözlemlere ve tedaviye özgü yanıt algoritmasına aittir.
• Ekstrahepatik kapsama alanını olduğundan geniş göstermek: Değerlendirilen yapıları belirtin; yalnızca karaciğer protokolü çekildiyse incelemeyi özel bir evreleme incelemesi gibi sunmayın.

Kaynaklar

• American College of Radiology. LI-RADS CT/MRI v2018 Core. PDF (yeni sekmede açılır)
• American College of Radiology. LI-RADS kaynakları ve güncel sürümler. ACR LI-RADS (yeni sekmede açılır)
• American College of Radiology. LI-RADS BT/MR Radyasyon Dışı Tedavi Yanıtı Değerlendirmesi v2024 Core. PDF (yeni sekmede açılır)
• American College of Radiology. LI-RADS BT/MR Radyasyon Tedavi Yanıtı Değerlendirmesi v2024 Core. PDF (yeni sekmede açılır)

Eğitim notu: Bu yazı raporlama desteği sağlar. Her incelemeyi bağlamında yorumlayın; yol, protokol ve kategoriyi güncel ACR rehberi ve yerel uygulamayla doğrulayın.